NTT Husu Timor Oan Hametin Amizade

LAUTÉM, STLTIMORLESTE.com – Xefe Delegasaun Nusa Tenggara Timur (NTT), Felisberto Amaral husu ba komunidade Timoroan atu la haburas ódiu no sentimentu vingansa husi konflitu pasadu, liuliu liuhusi komentáriu no mensajen negativu iha mídia sosiál, atu bele hametin dame no amizade entre jerasaun foun.

Felisberto hato’o apelu ne’e iha sesaun perguntas no respostas durante iha diálogu Festival Fronteira 2026, ne’ebé realiza iha Com, Postu Administrativu Lautém, Munisípiu Lautém, Domingu (25/10/2026).

Nia apresia peskiza kona-ba istória no prosesu rekonsiliasaun, tanba bele ajuda jerasaun foun komprende realidade pasadu no aprende husi esperiénsia ne’ebé akontese.

“Buat ne’ebé akontese iha pasadu, husik de’it sai parte husi istória pasadu. Maibé futuru mak jerasaun foun nia liman. Futuru Timor-Leste no futuru Indonézia iha jerasaun joven sira ne’ebé agora daudaun,” Felisberto Amaral afirma.

Tuir Felisberto, atu harii futuru ne’ebé dame, komunidade presiza hamenus kritika maka’as no mensajen iha mídia sosiál ne’ebé bele hamosu sentimentu negativu no estraga relasaun entre ema.

Nia hateten katak kontrola mídia sosiál la’ós buat ne’ebé fasil, tanba komentáriu no mensajen balu bele hamosu fali sentimentu la di’ak. Tanba ne’e, nia husu ba komunidade atu uza mídia sosiál ho responsabilidade no evita liafuan ne’ebé bele hamosu ódiu no konflitu foun.

Felisberto mós fahe esperiénsia kona-ba estudante Timoroan sira ne’ebé kontinua eskola iha Kupang. Nia hateten katak nia rasik sai konselleiru espesiál ba estudante sira-ne’e, no konsidera sira hanesan nia oan rasik.

“Se iha problema ruma, mai hato’o ba ami. Ami iha FKPDT no iha ema sira ne’ebé bele ajuda rezolve problema hanesan ne’e,” nia dehan.

Nia enfatiza katak edukasaun importante tebes ba estudante Timoroan sira iha Kupang, tanba sira mak parte husi jerasaun foun ne’ebé sei kontribui ba futuru Timor-Leste no Indonézia.

Felisberto mós alerta kona-ba maneira inan-aman sira esplika istória konflitu pasadu ba labarik sira. Tuir nia, família tenke hatán pergunta labarik sira-nian ho matenek no laran-maus, atu sira bele komprende istória ne’ebé akontese, la’ós atu haburas fali sentimentu ódiu no vingansa.

“Ita presiza husik pasadu iha pasadu atu bele harii futuru,” nia afirma, hodi apela ba komunidade atu kontinua hamutuk ho espíritu amizade, komprensaun no dame.

Manuel Oliveira: Labarik Sira Lala’o Tuir Todan Konflitu Pasadu

Iha diálogu ne’e, sidadaun Timoroan Manuel Oliveira, husi Postu Administrativu Luro, Munisípiu Lautém, mós hato’o ninia esperiénsia kona-ba rekonsiliasaun no relasaun entre jerasaun foun.

Manuel hateten katak nia no ninia família halo ona rekonsiliasaun, maibé iha situasaun balu ne’ebé istória pasadu bele hamosu fali sentimentu kanek, liuliu bainhira labarik sira husu kona-ba buat ne’ebé akontese ba sira-nia família iha tempu uluk.

Nia esplika katak labarik sira ne’ebé estuda hamutuk, sai kolega, vizita malu no fahe tempu hamutuk, labele hetan impaktu negativu husi konflitu ne’ebé akontese molok sira moris.

“Hau la hakarak atu husik sentimentu kanek ne’e estraga relasaun di’ak entre ami-nia oan sira no sira-nia kolega. Hau hakarak atu relasaun di’ak ne’e kontinua metin,” Manuel afirma.

Nia preokupa katak, se família no komunidade la trata istória pasadu ho kuidadu, sentimentu ódiu no vingansa bele habelar husi jerasaun ida ba jerasaun seluk, no estraga amizade ne’ebé harii ona.

Tanba ne’e, Manuel husu ba komisaun organizadora, moderadór no lideransa sira atu buka dalan konkretu hodi hametin liután rekonsiliasaun, atu relasaun di’ak entre família no komunidade bele kontinua.

Iha ninia intervensaun, Manuel mós hato’o agradesimentu ba ema sira ne’ebé ajuda no salva família, kolega no patriota sira durante tempu konflitu. Nia temi ho respeitu Maun Tomás Lira no ema seluk ne’ebé, tuir ninia testemuñu, fó kontribuisaun importante iha luta rezisténsia.

Manuel mós temi istória kona-ba ema sira ne’ebé subar iha rezidénsia Amubisu, Dom Carlos, no ema ida ne’ebé ajuda salva sira bainhira hasoru perigu. Nia hato’o agradesimentu ba sira ne’ebé hatudu korajen atu proteje ema no família sira iha tempu difísil.

Ninia mensajen prinsipál mak jerasaun foun tenke hetan oportunidade atu moris hamutuk, aprende hamutuk no harii futuru ne’ebé dame, la’ós simu todan husi konflitu pasadu.

Diálogu kona-ba rekonsiliasaun iha Festival Fronteira 2026 ne’e subliña importánsia edukasaun, diálogu entre jerasaun no responsabilidade família no komunidade nian atu transforma istória pasadu sai lisaun ba futuru, la’ós fonte atu hamosu fali ódiu no vingansa.

(tom)

Share it :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *