DILI, STLTIMORLESTE.com – Gastu osan Estadu ba per diem no alojamentu iha viajen ofisiál ba estranjeiru, ne’ebé lori ekipa barak maibé la hatudu rezultadu konkretu, hamosu preokupasaun kona-ba efisiénsia uza orsamentu públiku no benefísiu ba instituisaun no povu.
Viajen ofisiál ne’ebé envolve gastu boot ba per diem no alojamentu presiza iha objetivu no rezultadu klaru, atu asegura katak osan Estadu ne’ebé uza fó benefísiu ba dezenvolvimentu instituisaun no povu.
Se treinamentu no atividade ofisiál sira bele hala’o iha Timor-Leste, desizaun atu haruka funsionáriu ba estranjeiru presiza bazeia ba nesesidade no benefísiu, atu evita gastu ne’ebé la fó rezultadu konkretu.
Observador polítika, José Sarmento Soares, hato’o kritika ne’e depois Vise-Ministra Finansas, Regina de Jesus de Sousa, alerta kona-ba entidade Estadu balun ne’ebé gasta osan ba treinamentu no viajen ofisiál, ba estranjeiru la tuir nesesidade no kapasidade orsamentál.
Sarmento Soares konsidera katak viajen ofisiál ne’ebé lori funsionáriu barak, maibé la hatudu rezultadu konkretu, bele sai desperdísiu ba orsamentu Estadu.
“Ministru no diretor ba liur lori ema 10–15, viajen hanesan feriadu, osan Estadu gasta barak ba per diem, maibé fila mai laiha rezultadu,” dehan José Sarmento Soares ba STL, iha Kaikoli, Dili, Kuarta (21/10/2026).
Nia mós kritika treinamentu iha estranjeiru ne’ebé bele hala’o iha Timor-Leste, no husu atu avalia nesesidade atividade sira antes aprova gastu.
“Formasaun iha liur la nesesidade, bele halo iha rai laran. Sira ba liur tanba hakarak per diem boot, alojamentu luxu, maibé relatóriu laiha, aprezentasaun laiha, osan povu nian mak lakon,” nia hateten.
Tanba ne’e, Sarmento Soares husu atu halo auditoria ba gastu per diem no limita viajen ne’ebé la iha prioridade klaru. Nia defende katak osan Estadu tenke fó prioridade ba edukasaun, saúde no agrikultura.
Iha parte seluk, akademista Universidade da Paz (UNPAZ), Jacinto de Carvalho, mós konsidera gastu ba viajen no per diem ne’e hatudu jestaun orsamentu ne’ebé la efisiente.
Nia husu, atu analiza uluk nesesidade no benefísiu husi viajen ofisiál.
“Entidade Estadu balun gasta osan la tuir planu. Formasaun no viajen ba liur ne’e presiza analiza uluk nia nesesidade no benefísiu. Se lori ema barak no gasta per diem boot, maibé laiha rezultadu, ne’e abuzu poder. Governu tenke regula viajen ofisiál sira,” dehan Jacinto de Carvalho.
Antes ne’e, Vise-Ministra Finansas, Regina de Jesus de Sousa, alerta katak númeru funsionáriu ne’ebé akompaña viajen ofisiál dala ruma boot liu kompara ho objetivu no nesesidade atividade nian.
“Funsionáriu na’in haat ka lima ba treinamentu. Maibé akompañamentu husi sekretáriu diretor nian mos iha tan, dala ruma sira uza fulan ida molok fila. Razaun akompaña de’it, ida ne’e estraga osan Estadu,” dehan governante ne’e.
Regina de Jesus de Sousa husu lideransa entidade públika sira atu asegura katak viajen ofisiál, treinamentu no atividade seluk iha objetivu klaru, tuir nesesidade servisu no disponibilidade orsamentál, atu evita gastu ne’ebé la fó rezultadu ba instituisaun no povu.
(car)






