PR Horta: Bee Hametin Pás Rejionál

Prezidente Repúblika José Ramos-Horta. (Foto: STL/Emerenciana Pinto)

DÍLI, STLTIMORLESTE.com – Prezidente Repúblika (PR), José Ramos-Horta afirma katak, jestaun bee nu’udar instrumentu importante atu hametin kooperasaun no pás rejionál.

Prezidente Ramos-Horta hato’o deklarasaun ne’e iha Simpóziu Bee, Pás no Diplomásia, ne’ebé realiza iha Dili, Segunda-feira (26/10/2026), ho partisipasaun parseiru internasionál, peritu no reprezentante instituisaun sira.

Nia subliña katak, jestaun rekursu bee ne’ebé di’ak bele prevene konflitu entre nasaun sira, hametin kooperasaun internasionál no promove dezenvolvimentu sustentável.

Ramos-Horta destaka katak, Timor-Leste prepara an atu asume prezidénsia ASEAN iha 2029, ho kompromisu atu promove jestaun bee ne’ebé lidera husi komunidade.

Inisiativa ne’e sei sai parte importante iha ajenda pás, reziliénsia klimátika no dezenvolvimentu rejionál, liuliu atu prevene kompetisaun kona-ba rekursu naturál.

Simpóziu ne’e sei kulmina ho “Deklarasaun Dili kona-ba Jestaun Bee”, ne’ebé espera bele kontribui ba diplomásia klimátika no kooperasaun rejionál iha futuru.

Prezidente mós destaka esforsu Timor-Leste atu kombate falta bee sazonál liuhusi jestaun rekursu naturál no envolvimentu ativu komunidade sira.

Nia apresia kontribuisaun Eugenio (Ego) Lemos no organizasaun Permatil, ne’ebé fó treinamentu ba joven liu 9.000 no reabilita bee-matan liu 800 iha territóriu nasionál.

Iha Dare, komunidade sira konsege konstrui tanke retensaun bee hamutuk 25, hodi hadi’a asesu ba bee no kontribui ba konservasaun biodiversidade.

Ramos-Horta enfatiza katak, reziliénsia klimátika importante atu prevene konflitu iha futuru, liuliu kompetisaun kona-ba rekursu naturál, inklui bee.

Nia mós promove prátika rekolla udan-been no anunsia projetu rezidensiál foun ba feto joven sira, ho apoiu finanseiru husi Emiratus Árabes Unidus (EAU).

Projetu rezidensiál ne’e sei uza enerjia solár 100% no sistema resiklajen bee, nu’udar parte husi esforsu atu promove dezenvolvimentu sustentável.

Iha parte seluk, Prezidente Ramos-Horta kondena hahalok soe lixu ba tasi, ne’ebé estraga tasi-ibun Timor-Leste nian no ameasa ambiente marítimu.

Nia husu autoridade kompetente no komunidade sira atu foti asaun konkretu hodi proteje ambiente, prevene poluisaun no responsabiliza poluidór sira.

(eme)

Share it :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *