SEI ho ADB Organiza Formasaun ASEAN Womens Leadres Programa TL

Foto: STL/Emerenciana Pinto

DILI, STLTIMORLESTE.com – Sekretaria Estadu ba Igualdade (SEI) parseria ho Banku Dezenvolvimentu Aziatiku (ADB) organiza formasaun ASEAN Womens Leadres Program TL ou Lider Feto Azia nian (AWLP – Sigla Inglêz) Timor Leste foka ba nasaun.

AWLP sai hanesan ADB nia programa dezenvolvimentu lideransa embematiku ba feto sira iha Azia no Pasífiku. Programa nee estabelese atu rezolve reprezentasaun husi feto sira nian neebe persistente sei menus ba iha pozisaun lideransa no foti desizaun no atu hametin feto sira-nia kapasidade atu lidera mudansa iha governu, negosiu, no sosiedade nia laran.

AWLP Timor Leste nian halibur funsionariu senior feto nain 23 husi ministeriu no empreza estatal nomos líder feto balun husi setor privadu hodi hametin abilidade komunikasaun no negosiasaun lideransa nian, harii rede profisional sira, no promove feto sira-nia partisipasaun iha prosesu foti desizaun neebe forma dezenvolvimentu nasaun nian.

Bainhira remata formasaun, Sekretariu Estadu ba Igualdade, Elvina Sousa Carvalho ba jornalista sira iha Otel Palm Spring, Tersa (09/06/2026) hatete, formasaun nee halao tanba Sekretariu Estadu ba Igualdade servisu hamutuk ho ADB hodi organiza eventu ASEAN Women Leadres Program.

“Ohin Sekretariu Estadu ba Igualdade ho ADB servisu hamutuk atu bele orgniza ASEAN Women Leadres Program forum ida neebe mak ho nia intensaun atu lori hamutuk Diretores Jerais linas ministerais sira no lider husi Munisipiu sira hanesan Iha neeba Iha administradora Postu Sekretaria Munisipiu sira,” dehan Sekretaria Estadu ba Igualdade.

Nia hatete pratikamente ohin iha deit Feto sira neebe iha posizaun lideransa atu bele mai hamutuk hodi inspira malu fahe esperensia nomos hetan materia kona-ba lideransa no jestaun neebe diak husi Ekxsper husi liur hodi fahe informasaun neebe iha.

Sekretariu Estadu ba Igualdade, Elvina hatoo apresiasaun sinseru ba organizador sira liuliu Banku Dezenvolvimentu Azia (ADB) tanba kria ona plataforma importante ida-nee neebe halibur lideransa feto sira husi rejiaun tomak hodi fahe esperiensia, hametin solidariedade, no inspira asaun koletiva ba igualdade jeneru.

Nia dehan, Timor-Leste nuudar nasaun joven ida, maibe istoria hatudu feto sira-nia reziliensia, aten-barani, no lideransa neebe estraordinariu. Durante luta ba independensia, feto sira halao papel indispensavel sira nuudar kombatente ba liberdade, organizador komunitariu, kuidadu-nain, negosiador, no defensor ba dame. Maibe, hanesan nasaun barak iha mundu tomak, kontinua hasoru dezafiu sira hodi asegura katak feto sira-nia kontribuisaun hetan rekonesimentu tomak no katak feto sira iha oportunidade hanesan atu partisipa iha lideransa no foti desizaun.

Igualdade jeneru laos deit kestaun feto nian. Ida-nee kestaun dezenvolvimentu, kestaun ekonomiku, kestaun governasaun, no ikus liu kestaun direitus umanus. Laiha nasaun ida maka bele atinji ninia potensial tomak bainhira metade husi ninia populasaun hasoru barreira sira ba partisipasaun, lideransa, no oportunidade.

Nia dehan, halibur hamutuk hanoin hikas fali katak lideransa feto nian laos deit atu hasae numeru feto sira iha pozisaun autoridade nian. Ida nee kona-ba transforma instituisaun sira, influensia polítika, promove foti desizaun inkluzivu, no asegura katak dezenvolvimentu fo benefísiu ba membru hotu-hotu sosiedade nian.

Nia mos hatoo apresiasaun sinseru ba Banku Dezenvolvimentu Aziatiku (BAD) nuudar parseiru xave ba dezenvolvimentu ba ninia apoiu folin-laek no kontribuisaun signifikativa ba Timor-Leste nia dezenvolvimentu nasional.
Iha fatin hanesan Reprezentante ADB iha Timor Leste, Michael Joseph Walsh hatutan programa Womens leadres nee ADB nia programa neebe implementa iha developmt member coutry inklui mos Timor Leste ninia komponente fiksu mak relasiona ho enkuadramentu feto nia.

“Nee ami haree nesesidade importante inisiativa ida diak atu ita empodera feto sira iha kareira liu liu sira bele halo diak liu tan ba dezenvolvimentu nasaun nia, ADB kontente tanba programa ida nee bele realiza ho parseru serbisu neebe diak tebes ho SEI,” dehan nia.

Orsamentu neebe ADB apoiu ba programa maizumenus hira hatan ba kestaun nee reprezentante ADB hatete programa ida nee finansia husi ADB nia teknikal asisten ida nee rejional nia neebe kobre nasaun hira nia inklui Timor Leste.

Maizumenus total hira hatan ba kestaun nee Reprezentante ADB hatutan tan katak programa ida nee laos TL nia deit maibe fundu husi nasaun barak tanba nee sente la komportavel temi montante orsamentu neebe boot.

Iha biban nee reprezentante ADB hatoo apresiasaun sinseru ba Governu Timor Leste, no liu liu ba Sekretaria Estadu Igualdade (SEI), ba parseria no lideransa forte neebe halo programa importante ida-nee sai posivel. Ko-hosting ba AWLP dahuluk neebe foka ba nasaun reflete kompromisu hamutuk atu hametin lideransa feto nian iha Timor-Leste.

Nia hatete, programa nee marka pasu importante ida, Hodi sai uma-nain ba AWLP iha Dili, Timor Leste foti pasu deliberadu ida atu investe iha lideransa feto nian nuudar motor ba dezenvolvimentu inkluzivu. Enkuantu nasaun nee kontinua nia viajen dezenvolvimentu no prepara ba envolvimentu rejional klean liutan, inklui integrasaun ASEAN, investimentu iha lideransa feto nian sai krítiku liutan. Tranzisaun sira-nee lori oportunidade no responsabilidade foun sira, no esensial katak feto sira hetan reprezentasaun tomak no ekipadu atu lidera iha instituisaun sira, setor sira, no plataforma sira.

(eme)

Share it :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *