DILI, STLTIMORLESTE.com – Polisia Nasionál Timor Leste (PNTL) liu husi Diresaun Investigasaun Kriminal (DSIK) halo identifikasaun ba Padre Joaquim Sarmenrto neebe tau dezenhu logo Jejuita iha bandeira Republika Demokratika Timor Leste (RDTL) neebe viral iha media sosial.
Nia dehan, relasiona ho informasaun neebe viral iha rede sosiál, Padre Joaquim Sarmenrto dezenhu logo Jejuita tau ba bandeira RDTL, tanba nee parte PNTL bolu ona sidadun nee mai presta deklarasaun kona-ba aktu nee nia halo.
“Ita ohin bolu ona Padre Joaquim Sarmenrto mai presta deklarasaun kona-ba logo neebe nia rasik tau iha emblema bandeira RDTL nee, atu fo razaun no motivu saida mak nia halo ida nee, tanba iha deklarasaun sira nee prienxe elementu krimi balun, entaun parte PNTL husi Diresaun Servisu Investigasaun Kriminál (DSIK) rejista ona ohin ita aprezenta ba Ministeriu Publiku atu kontinua halo prosesu tuir lei neebe vigora iha Timor Leste,” hatete Diretor Diresaun Servisu Investigasaun Kriminál (DSIK), Superintendente Polísia João Belo dos Reis ba jornalista sira iha Komundo Jerál PNTL Dili, Sesta (13/06/2025).
Nia esplika, emblema no simbolu bandeira RDTL iha kor haat (4) neebe ho nia postura regula no hakerek ona iha Konstitusaun RDTL, tanba nee atu halo mudansa ba kor bandeira nee presiza halo mudansa iha Konstitusaun RDTL laos sidadaun sira dezenhu fali simbolu oin-oin hodi taka ba bandeira nee krimi.
“Ohin ita bolu sidadaun nee mai atu klarifika, tanba saida mak buat nee akontese, tanba postura kor neebe iha neeba reprezenta ona emblema bandeira RDTL, entaun sidadaun ida labele inventa buat neebe fora husi Konstitusaun RDTL hakerek ona, entaun ita bolu Padre Joaquim Sarmenrto nee mai presta deklarasaun rejistu hotu aprezenta ba Ministeriu Públiku, tanba nee ita la tolera sidadaun se deit mak halo asaun neebe viola simbolu nasional,” nia haktuir.
Iha fatin hanesan autor Padre Joaquim Sarmenrto, rekonhese aktu neebe nia halo, tanba ho inisiativa rasik mak dezenhu logo Jeijuita iha bandeira RDTL, hafoin hetan kritika barak iha media sosial, tanba nee autoridade seguransa bolu mai presta deklarasaun iha Polísia Nasional Timor Leste (PNTL) iha diresaun Servisu Investigasaun Kriminál (DSIK) nia fatin hodi halo klarifikasaun.
“Hau rekonhese halo tiha ona sala ida no hau husu deskupa ba povu Timor Leste, eroi no martires no ba ema se deit mak sente ofendidu ho hahalok neebe hau halo nee sala hau husu deskupa no hau laiha intensaun des onra no falta respeita ba bandeira RDTL, maibe ida nee sala ida neebe hau halo ona hau rekonhese husu deskulpa ba povu Timor Leste,” nia informa.
Nia esplika, presta deklarasaun iha PNTL, tanba iha media sosial viral ho imajen bandeira RDTL, halo imprime ho logo Jejeuita iha Timor Leste hodi fo lembransa ba kolega Padre Misionariu Português ida naran Abel Bandeira neebe fila hikas ona ba nasaun Portugál iha loron 12 fulan Junhu 2025.
“Ita hotu akompanha iha media sosial ema barak halo komentariu kritika fo hatene kona-ba sala neebe hau halo ona, tanba hau rasik mak iha ideia inisiativa haruka ema halo imprime Bandeira RDTL ho Jejeuita iha Timor Leste nian atu fo lembransa ba hau nia kolega padre Misionariu Português ida naran Abel Bandeira neebe fila ona ba nasaun Portugál,” nia deklara.
Nia hatutan, ideia no hahalok ida haruka ema imprime bandeira RDTL ho logo Jejeuita nian neebe simboliza Timor Leste nee krusifikadu hotu, entaun hanoin ideia rasik tau logo nee ba Bandeira RDTL, maibe viral iha media sosial hamosu kritika katak, hahalok ne’ebé halo nee sala.
“Hau deklara katak, sala neebe hau halo nee hau pesoal mak halo, hau la reprezenta Igreja Katólika no komunidade Jejeuita iha Timor Leste, hau rekonhese ida nee hau rasik mak halo sala ona hau prontu atu responsabiliza ida nee tuir lei neebe vigóra iha Timor Leste,” nia afirma.
(jen)
