DILI, STLTIMORLESTE.com – Ministru Petroleu no Rekursus Minerais (MPRM ), Francisco da Costa Monteiro aprezenta dezenvolvimentu husi setor petroleu no minerais ho ninia kontributu ba dezenvolvimentu nasional, iha enkontru regular husi inspetor no auditor sira.
Enkontru nee rasik realiza iha Kinta nee (26/06/2025), iha Munisipiu Kovalima.
Tuir nota komunikadu imprensa neebe STL asesu husi media MPRM katak, enkontru regular inspetor no auditor husi entidade setor publiku ba trimestre daruak hanesan ferramenta ida, atu avalia efisiensia husi jestaun administrativa no alkansu sira, husi prosedimentu administrativu no kontrolu internu ba unidade sira, iha administrativa direta no indireta, hodi bele projeta melloria dezempenu servisu iha futuru.
Ministru Monteiro destaka nesesidade ezekusaun polítika fiskal ho rigor ba rekursus finanseiru neebe mak hetan husi monetizasaun ba explorasaun petroliferu no minerais, bazeia ba prinsipiu “Osan Povu nian Jere ba benefisiu komum”, hodi finansia dezenvolvimentu no ekonomia nasaun nian, bazeia ba padraun husi Extractive Industries Transparency Initiative – EITI, hodi jere ho transparansia iha jestaun Fundu Petroliferu.
Relasiona ho dezenvolvimentu Kosta Sul, Ministru tenik katak, Kovalima hanesan polu dezenvolvimentu ida neebe sai hanesan baze apoiu ba setor petrolíferu, neebe sei estimula dezenvolvimentu setor seluk, ho infraestrutura hanesan Aeroportu Suai neebe iha kondisaun nessesaria, Auto Estrada, habitasaun komunitaria no komponente importante seluk no prosesu tenderizasaun ba kontinuasaun Auto Estrada no Suai Supply Base – SSB, iha hela prosesu.
Ba baze legal ba explorasaun setor petroleu no minerais, Ministru Monteiro tenik katak, Timor Leste iha enkuadramentu legal hanesan Lei Atividade Petrolifera no Kontratu Fahe Produsaun entre estadu no empreza petrolífera, neebe mak regulariza explorasaun no fahe rezultadu produsaun.
Enkuantu setor minerais, governu opta forma gradual ho kriasaun lei ba explorasaun mineiru no kontratuais, hodi permite publikasaun dezde tinan 2024, autorizasaun prospesaun no peskiza iha area konsesaun ba empreza espesializada iha area mineiru.
Setor petroleu kontinua sai setor xavi ba estadu Timor Leste, tanba tuir Sua Eselensia Ministru Monteiro katak, maske setor edukasaun, saúde no seluk tan importante, setor petrolíferu mak durante nee sustenta makina estadu no sei iha potensialidade barak iha onshore no ofshore neebe bele monetiza, hodi apoia dezenvolvimentu nasional.
Ba setor mineirais, dadaun nee, demanda merkadu ba minerais metalikus no teras raras, aumenta gradualmente iha mundu, relasiona ho situasaun jeopolitika no kondisaun nee permite atu explorasaun rekursus minerais metaliku no non metaliku, sei kontribui signifikativamente reseita estadu iha futuru.
Ho potensialidade existente, mak Sua Eselénsia Ministru tenik katak, governu opta polítika maximiza benefisiu husi setor petroleu no minerais, hodi la foka deit ba buka, produz no faan, maibe bele transforma ba produtu sekundariu no tersiariu, hodi provaka kriasaun atividade ekonomika, empregu no valor adisional seluk neebe bele benefisia povu no nasaun.
Relasiona ho inisiativa neebe implementa iha Covalima, Prezidente Autoridade Munisipiu Covalima, Miguel Armando Cardoso rekonese avansu iha Kosta Sul, liu-liu kriasaun bairu foun iha Suku Holbelis no promete nafatin atu koolabora ho autoridade lokal no veteranu sira, hodi konvense komunidade atu apoiu prosesu dezevolvimentu iha Kosta Sul neebe sai hanesan prioridade nasional.
(alb)







