DILI, STLTIMORLESTE.com – Sekretariu Jeral Partidu FRETILIN, Mari Alkatiri felisita Prezidente Republika, Jose Ramos Horta, neebe hakarak transforma Saudozu Nicolao Lobato nia fatin, iha Binani Turiskai sai fatin Jardin.
Sekretariu Jeral Partidu FRETILIN, Mari Alkatiri hatoo kestaun nee ba jornalista sira, iha Farol, Dili, Tersa (19/08/2025).
“Hau felisita maibe tanba saida foin agora? Se mak ukun tempu naruk liu, uluk Prezidente Republika, Jose Ramos Horta rasik dehan mai hau katak Nicolau Lobato mos halo sala barak nee PR mak koalia uluk, hau dehan halo sala saida, nia dehan ema oho ema mos nia la trava, nia mak hatete ba hau hakarak hau loke tan, maibe agora nia mak ba buka fali Nicolau Lobato,” dehan Mari.
Signifika katak Sekretariu Jeral Partidu FRETILIN aseita ho ideia husi Prezidente Republika, Jose Ramos Horta atu transforma Saudozu Nicolau Lobato nia fatin ikus ba Jardin ka oinsa, hatan ba kestaun nee Mari dehan, devia akontese tiha ona laos agora mak planu.
“Devia akontese tiha ona laos jardin deit, maibe monumentu nee monu tiha ona iha Aisimou nee ida mak iha Mindelo neeba nee rai kuak boot ida iha neeba, lahatene tanba saida mak Prezidente konsege tun too iha neeba lao deit rai tetun mos namlele ona nusa tun iha neeba,” katak Mari.
Aleinde nee Sekretariu Jeral mos dehan, kona ba buka saudozu Nicolau Lobato nia ruin iha duni esforsu husi estadu no Governu no nia rasik hahu iha Primeiru Governu, esforsu atu hatene Saudozu Nicolau Lobato nia isin iha neebe soke husi sorin mak seidauk hetan informasaun loloos, ida nee Primeiru Ministru, Prezidente hotu hotu iha Timor buka esforsu buka ruin saudozu Nikolao Lobato laos Nikolao Lobato deit maibe heroi sira seluk neebe too oras nee nia ruin seidauk hetan.
Foin lalais Prezidente Republika, Jose Ramos Horta vizita saudozu Nicolau Lobato nia fatin ikus iha Binani, iha Suku Mindelo, Postu Administrativu Turiskai, Munisipiu Manufahi Prezidente rasik dehan, planu hakarak transforma saudozu Nicolau dos Reis Lobato nia fatin ikus hakotu iss iha Binani sai fatin Memoria Nasional no sagradu.
Prezidente Republika Ramos Horta hatoo ninia intensaun hodi transforma area nee ba fatin sagradu, memorial nasional ida neebe dignu kompleta ho jardín simboliku no infraestrutura ho kualidade, objetivu atu garante katak rai neebe aman fundador asaun nian ida monu ba sei onraduiha asesu ba timoroan tomak no vizitante internasional sira.
Iha okaziaun Xefe Estadu trasa planu dezenvolvimentu abranjente ida, neebe buka atu iha balansu ba prezervasaun istorika ho benefísiu neebe sustentavel ba.komunidade lokal. Vizaun inklui konstrusaun ba uma tradisional ida, kampu akampamentu, no fornesimentu ba bee, saneamentu, no eletrisidade. Aleinde harii espasu ida ba memoria no reflesaun, inisiativa ida-nee mos atu estimula ekonomia lokal, halo Binani sai referensia ida ba turizmu istoriku no Kultura nasaun nian.
Rekonhese dezafiu atual sira, Prezidente Ramos Horta apelu ba governu atu inklui reabilitasaun ba estrada sira iha Orsamentu Jeral Estadu 2026, hodi sublina katak infraestrutura loloos maka fundamental atu valoriza fatin nee no konkretiza nia potensial tomak.
(eme)
