AMBENO, STLTIMORLESTE.com – Provedoria Direitu Humanu no Justisa (PDHJ) Delegasaun Territorial Rejiaun Administrativa Espesial Oecusse-Ambeno (RAEOA) halao enkontru publiku ho Diretor Rejional no kargu xefia husi diresaun sira iha Oecusse, atualiza rezultadu promosaun fiskalizasaun no simu keixa durante fulan 11, hahu husi fulan Janeiru too Novembru 2025.
Diretor PDHJ Oecusse, Bartolomeo Gonçalves ba STL iha edifisiu PDHJ Santa Rosa Sidade Oecusse, Tersa (25/11/2025) katak, ohin PDHJ halao enkontru koordenasaun entre entidade sira iha Oecusse, atu partilha rezultadu monitorizasaun, simu keixa rezultadu investigasaun no rezultadu serbisu sosializasaun ba komunidade sira.
“Ohin PDHJ ho parseiru sira, organiza enkontru koordenasaun entre entidade sira neebe maka iha Oecusse, atu partilha rezultadu monitorizasaun rezultadu simu keixa no investigasaun no rezultadu serbisu sosializasaun ba komunidade sira,” dehan nia.
Nia dehan, iha enkontru koordenasaun nee partisipa husi Gabinete Prezidente Autoridade RAEOA reprezenta Prezidente Autoridade Rejiaun Administrativa espesial Oecusse-ambeno (PA-RAEOA), João Bano ho Diresaun sira hotu, neebe mai husi Diretor Rejional Infraestrutura, Remigio Nuno Sila, Diretor Rejional Saude, Merita Marques Lafu, Diretor Institutu Nasional Seguransa Sosial (INSS) Teotonio Tolan, husi Edukasaun, rejistu Civil e notariadu, Diretor PNDS Oecusse.
Iha enkontru koorenenasaun nee atu fahe informasaun kona ba serbisu sira neebe mak sira halao, mezmu tempu atualiza kona ba saida mak PDHJ deteta iha terrenu, atu informa ba sira, sa medida saida mak foti hasoru problema sira neebe akontese iha terrenu, atu fo solusaun iha tempu tuir mai.
Iha oportunidade hanesan, Xefe Gabinete Prezidente Autoridade RAEOA, João Bano iha enkontru koordenasaun nee, apresia tebes ho serbisu PDHJ ninian, neebe konvida entidades hotu kompostu husi Diretor Rejional Saude, Obras Publiku no seluk tan.
“Hau hanoin, diskusaun furak, ohin Diretor sira kestiona ho problema transporte, ita mai iha fulan Setembru 2025, haree katak transporte barak maka aat, depois distribuisaun kareta ba diretor rejional sira hamutuk 13 no ita la iha osan atu sosa kareta iha tempu badak, tanba nee maka ita labele iha situasaun neebe atu responde kestaun transporte, tanba nee ita husu deskulpa tanba iha fulan kotuk simu pedidu husi Diretor sira ba transporte, maibe enfelismente labele responde, maibe espera ba futuru ita bele responde, tuir ejizensia instituisaun neebe husu no espera desentralizasaun administrasaun no poder lokal sei akontese iha tinan oin, nunee serbisu iha Oecusse sei diak liu tan,” dehan nia.
Nia haktuir tan katak, diskusaun sira nee importante, autoridade RAEOA kontente ho diskusauan ida nee, involve Diretor Rejional sira hotu iha Oecusse, ba oin tenke disiplina tempu atu bele halo diskusaun neebe klean liu tan asuntu importante sira liga ho nesesidade nasaun TL no povu.
Nunee mos Diretor Diresaun Rejional Infraestrutura (DRI), Remigio Nuno Sila, konsidera enkontru nee grasa boot ida, tanba PDHJ bele in1sia hodi konvida diresaun sira hotu atu bele fo hanoin malu, kona ba serbisu sira hotu, neebe implementa iha Oecusse.
“Hau hanoin ba futuru, husi parte kompetente sira bele konklui nafatin, atu diresaun sira hotu mai hatoo sira nia informasaun, tanba keixa barak hatoo direita mai husi komunidade sira, balun mai husi instituisaun independente seluk, ezemplu serbisu DRI nian liga ba infrestrutura sira, entaun liu husi enkontru nee, bele fanu Diresaun atu toma atu responsabilidade ho rigorozu, tanba ita nuudar servidor publiku, tenke garante transparansia iha lalaok administrasaun publiku, espesialmente iha Oecusse,” nia informa.
Iha fatin hanesan, Diretor Programa Nasional Dezenvolvimentu Suku (PNDS) Oecusse, João Bobo, agradese tanba obra barak neebe PNDS implementa, dala ruma iha irregularidade tanba projetu PNDS kobre hotu komunidade sira iha suku too aldeia.
“Ita hotu hatene katak, programa PNDS lao iha suku 18 kobre hotu aldeia too bairru sira, tanba dalaruma iha problema projetu sira, karik rezultadu fiskalizasaun PDHJ deteta buat ruma laloos, liu husi enkontru ofisial nee, bele rekomenda ba PNDS, atu hadia no buka solusaun ba futuru, tanba enkontru hanesan nee foin primeira ves realiza husi PDHJ, ita hotu ezekuta politika no planu Governu nian ba povu iha rai nee, entaun presiza hadia atu fo benefisiu direita ba povu,” dehan nia.
Jornalista: Joseph Koa
Editor: Joseph Koa







