DILI, STLTIMORLESTE.com – Prezidente Republika (PR), Jose Ramos Horta husu Governu bolu konsultaria internasional balun mai halo auditoriu ba Eletrisidade Timor Leste (EDTL), tanba eletrisidade sempre mate lakan no estraga sidadaun nia sasan barak.
Prezidente Republika Jose Ramos Horta hatoo kestaun nee ba jornalista sira, bainhira remata simu votus parabens husi funsionariu Palasiu Prezidensial hamutuk ho estudante sira iha Palasiu Prezidensial Nicolau Lobato, Bairo Pite, Segunda (29/12/2025).
Nia dehan, governu diak liu haree konsultaria ho internasional ida mai atu halo auditoria makaas no klean, nunee halo levantamentu klean problema saida mak eletrisidade nee mate, lakan.
“ELetrisidade ita nian hetan orsamentu boot, tinan-tinan han osan boot husi estadu, maibe la funsiona ho diak,” dehan PR Horta.
Xefe Estadu hatete, eletrisidade iha Kapital Dili inklui mos munisipiu sira sempre mate lakan no husi eletrisidade mate lakan entraga sidadaun sira nia sasan barak mak Aat.
Nia dehan, loron loron husi loron ida rua no loron tolu eletrisidade mate, lakan, falta mos iha hospital, klínika privada sira. Klínika privadu sira mos sofre tanba sira ekipamentu modernu, ekipamentu neebe karun, ekipamentu mediku modernu nee laos baratu, bainhira estraga, EDTL ate hamnasa tan, la liga ba sira.
“Nee duni governu tenke haree ida nee, ita labele hatete, hakarak ka lakohi setor privadu apoiu setor privadu, maibe depois realidade la apoiu. Needuni instituisaun publiku hanesan SAMES, EDTL, Agua tenke disiplina didiak. Tinan 2026, se hau haree institutu publiku sira nee la hadia, koa sira nia gastus,” dehan Xefe Estadu nee.
Horta sujere se EDTL servisu la diak, governu lalika rai orsamentu ba sira nee, se tau ho montante boot mak serbisu lalao orsamentu lori mai Prezidensia Republika Prezidente veta iha 2026.
Tuir nia, eletrisidade folin karun tebes maibe serbisu lalao, tanba eletrisidade sempre mate lakan impkatu boot ba konektividade.
“Eletrisidade ita nian primeiru karun tebe-tebes, tanba tun, sae, nee mos impaktu ba boot ba konetividade. O labele halo transmisaun importante ida, hanesan hau dala barak konferensia zoom ho ema oi-oin sorti hau iha jerador ida. Eletrisidade mate, hau nia jerador pesoal tama, tanba nee hau haree problema,” dehan PR Horta.
Xefe Estadu dehan, tenke hadia mos servisu lina internet, maibe PR hanoin sei lao. Nee lao diak tenke eletrisidade funsiona didiak, se lae bele estraga ema sira, ka kompania sira. Kompania boboot mai, sira la halimar, se sira nia ekipamentu estraga, tanba problema EDTL, entaun sira tau EDTL ba tribunal, nee keta hanoin sira halimar.
“Hau haree EDTL nee pior liu servisu iha Timor mak EDTL. Nomos Llina internet presiza mellora, mais nee hau hanoin lao daudaun, iha ida SAKOMTL husi Abilio Araujo nian, fiber optika iha Dili laran tiha ona, sira halo teste tiha ona iha Prezidensia Republika. Ami nia apresiasaun SAKOMTL nia fiber optika nee diak tebe-tebes, aselera maibe iha mos starlink, Telemor nia servisu diak tebe-tebes. Timor Telecom mak hanesan difikuldade tanbasa governu rasik neebe sosiu asionista ho 21 ka 22% la tau atensaun,” katak Horta.
Xefe Estadu hatete, Governu devia fo apoiu makaas ba Timor Telecom nuudar Timor nia telekomunikasaun nasional, maibe hanesan abandonadu loos.
Jornalista: Emerenciana Pinto
Editora: Domingas Gomes







