DILI, STLTIMORLESTE.com – Prezidente Republika (PR), Jose Ramos Horta husu lider mundial buka solusaun diplomatiku ho fuan ba konflitu neebe akontese iha Ukrania, Gaza no Mianmar.
Prezidente Republika Jose Ramos Horta hatoo kestaun nee liu husi nia aprezentasaun iha Sesaun da-61 Konselhu Direitus Umanus ONU nian iha Genebra, apelu makaas ba perdaun dívida global ba nasaun sira neebe dezenvolve aan hela no husu ba líder mundial sira atu buka solusaun diplomatika ho fuan ba konflitu sira neebe harahun mundu iha Ukrania, Gaza no Mianmar.
Iha biban nee Prezidente Ramos Horta Husu Solidariedade Global No Halo Perdaun Ba Dívida Iha Sesaun Da-61 Konsellu Direitus Umanus Onu Nian iha diskursu prinsipal ida neebe forte iha Sesaun da-61 Konsellu Direitus Umanus ONU nian iha Genebra hodi defini direitus umanus nuudar fundamentu (hun) ba sosiedade sira neebe estavel no ekuitativa.
Hanesan Laureadu Nobel ba Pas, Prezidente fo hanoin konaba norma internasional sira neebe naksobu kauza husi rivalidade jeopolítika no polarizasaun neebe estremu, hodi bazeia ba Timor Leste nia istoria rekonsiliasaun rasik.
“Apelu makaas ba perdaun dívida global ba nasaun sira neebe dezenvolve an hela no husu ba líder mundial sira atu buka solusaun diplomatika ho fuan ba konflitu sira neebe harahun mundu iha Ukrania, Gaza no Mianmar, hodi emfatiza katak direitus umanus la bele eziste iha vakuu (mamuk) husi kiak no dezigualdade laran,” dehan Prezidente Republika liu husi komunikadu neebe STL asesu Tersa nee (24/02/2026).
Prezidente Republika hatete, bazeia ba Timor Leste nia istoria rekonsiliasaun, Prezidente enfatiza katak Timor Leste nia pas harii hodi rekonese umanidade husi eis-adversariu sira duke buka fali vingansa, no nia oferese vizaun foun ida ba pas global, hodi husu kompromisu neebe la hamoe parte ida iha konflitu Ukrania no husu solusaun nasaun rua neebe viavel iha Mediu Oriente neebe proteje feto no labarik sira iha kualker situasaun.
Iha liur husi sala plenaria, Prezidente nia ajenda reforsa apelu sira nee ba reziliensia global liuhusi sorumutu nivel altu ho Altukomisariu ONU ba Direitus Umanus, Volker Türk, no Direitor Jeral Organizasaun Mundial Saúde (OMS), Tedros Adhanom Ghebreyesus.
Sorumutu sira nee, hamutuk ho almosu diplomatiku neebe organiza husi Misaun Permanente Timor Leste ba reprezentante ASEAN no CPLP sira, foti sai nasaun nia papel nuudar harii ponte ba mundu.
(eme)
