DILI, STLTIMORLESTE.com – Lao Hamutuk sujere labele taka Konselhu Konsultivu Fundu Petroliferu (KKFP), tanba nia reprezenta cek balance iha Governasaun.
Kestaun nee hatoo husi Peskizador Lao Hamutuk, Celestino Gusmao ba jornalista sira, bainhira remata halo enkontru ho Prezidente Republika Jose Ramos Horta iha Palasiu Prezidensial Nicolau Lobato, Bairo Pite, Sesta (10/04/2026) hatete, Lao Hamutuk la konkorda atu taka KKFP.
“Kona-ba Konselhu Konsultivu Fundu Petroliferu (KKFP) Lao Hamutuk ba fo testamunha ba komisaun D katak, ami rekonhese deputadu sira iha duni razaun kona-ba preokupasaun efetividade husi KKFP kona-ba util ka lae, ba oin ami fo ami nia opiniaun katak maske iha duni dezafiu sira neebe ami konkore malu dezafiu KKFP nia maibe nee laos razaun atu taka totalmente KKFP, tanba KKFP reprezenta prinsipiu ida cek balance iha Governasaun estrativas perante mundu, perante ita nia istoria naruk konaba KKFP, kona-ba jestaun ba fundu petrolifeiru,” dehan Peskizador.
Celestino hatete, Lao Hamutuk fo ona pareser ba Parlamentu Nasional nunee sira bele ajuda buka mekanizmu ruma apropriadu, maibe laos atu taka totalmente instituisaun ida nee.
“Se lae ida nee iha redusaun fali ba ita nia mekanismo transparansia cek balance neebe ita uza ba orgullu ita nia rai iha nivel internasional nivel nasional maibe deputadu sira iha razaun duni, defisiensia barak balun neebe iha KKFP nee bele iha duni reforma maibe efetivu adekuadu buka tenta hetan forma neebe diak liu atu reprezenta imajen neebe diak liu,” katak Peskizador.
Nia sujere KKFP iha nafatin bele haree fila fali nia kompozisaun sira neeba nee laos deit ho politiko sira maibe realmente politiku sira la ba lei husu atu eis titulares sira atu tama iha orgaun ida nee sira lakonsege entau presiza buka dalan atu iha orgaun ida ajuda Parlamentu Nasional.
KKFP nee atu fo Konselhu ba Parlamentu Nasional nomos fo perspektivas ruma kona-ba filosofia objetivu husi fundu petrolfeiru neebe iha atu iha jestaun neebe frudente efisiensia atu fundu petrolifeiru nia objetivu bele atinzi kona-ba benefisia jerasaun agora no jerasaun sira tuir mai, ida nee KKFP halo servisu balun.
“Mais ami preokupa katak KKFP nia parseru sira latama iha asesu publiku komunikasaun sosial ami imforma ba sira buka dala para haree fila fali situasaun sira nee,” katak Celestino.
Iha ho KKFP Prezidente Republika, Jose Ramos Horta halo enkontru ho Vise-Prezidente Komisaun D Parlamentu Nasional, Manuel Henrique Noronha, ho delegasaun iha Palasiu Prezidensial Nicolau Lobato hodi deskute konaba Konselhu konsultivu fundu petroliferu.
Iha hasoru malu nee Enkontru foka liu-liu ba proposta terseira alterasaun ba Lei Nu. 2/2017 kona-ba Organizasaun no Funsionamentu Administrasaun Parlamentar.
Audiensia nee parte ida hosi prosesu konsultasaun neebe luan hosi Komisaun atu hetan hanoin hosi lideransa Estadu atual no pasadu sira kona-ba reforma lejizlativa neebe fo impaktu ba orgaun fiskalizasaun nasional sira.
Topiku sentral hosi diskusaun nee mak kona-ba futuru Konselhu Konsultivu Fundu Petrolíferu nian, neebe la ativu ona iha tinan hirak ikus nee. Maske Komisaun nee foti hela opsaun sira atu halakon ka halo reforma ba orgaun nee, Prezidente Ramos-Horta defende atu mantein Konsellu nee liuhosi mudansa estratejika iha nia kompozisaun.
(eme/EST)
