DILI, STLTIMORLESTE.com – Rezultadu konferensia iha Concencao das Nacoens Unidas kona-ba Klimatika iha fulan Novembru tinan nee fo mandatu ba Timor Leste atu bele lidera pais menus dezenvolvidu hamutuk 44, halo negosiasaun assuntu Klimatiku iha mekanizmu ONU nia okos.
Kestaun nee hatoo husi Enviadu Espesial ou embaixador Itinerante assuntu Klimatiku, Adão Soares Barbosa ba jornalista sira, bainhira remata halo enkontru ho Prezidente Republika Jose Ramos Horta iha Palásiu Prezidensial Nicolao Lobato, Bairo Pite, Kuarta (15/04/2026).
Enviadu Espesial ou embaixador Itinerante assuntu Klimatiku hatete, ohin sira nia ekipa mai ho halo enkontru espesial Prezidente Republika kona-ba rezultadu saves sira neebe mak parte hotu-hotu neebe mak hamahan an iha Convencao Das Nacoes Unidas sobre alvacao klimatika ninia konferensia partes neebe mak akontese iha fulan Novembru tinan kotuk impaktu balun lori mai iha Timor Leste atu bele implementa diak liu tan iha kampu.
“Desizaun konferensia partes ninia ida mak fo mandatu ba Timor Leste atu bele lidera paises menus dezenvolvidu sira iha ONU nia okos hamutuk 44 paises, agora daudaun Timor mak lidera hodi halo negosiasaun asuntu klimatiku iha mekanizmu ONU nia okos. Entaun ami ohin mai fo aktualizasaun informasaun ida nee sua exelensia atu bele fo tan forsa politika diplomasia neebe mak klean liu tan ba ami ekipa husi Ministeriu Negosiu Estranjeiru ho Ministeriu Turizmu Ambiente neebe mak ami konvida mos atu hola parte iha ami nia ekipa nasional atu bele suporta malu hodi lori pozisaun paises menus dezenvolve ba oin. Atu bele foti desizaun mundial konaba kombate ho mudansa klimatika,” dehan nia.
Embaixador hatete, ohin mai hatoo mos ba Prezidente Republika, ami ohin koalia kona-ba fundu klimatiku balun neebe mak desidi iha KOP 29 iha Azerbaijaun iha tinan rua kotuk no ninia diskusaun klean liu tan akontese iha KOP 30 iha Brazil iha tinan kotuk iha fulan Novembru. Entaun dalan ba oin mak lori paises menus dezenvolve sira nia naran Timor Leste sei halo tan negosiasaun iha mundu global atu paises dezenvolve sira neebe mak komprimitidu atu fo orsamentu klimatiku ba paises elementu sira liuliuises desenvolvimentu sira ho ilha kikoan sira neebe mak sei hadia an dadauk. Atu pais Olanda sira nee bele foti asaun klimatika liga ba iha adaptasaun ho oinsa hatan ba lakon no estragus neebe mak afetadu husi impaktu mudansa klimatika.
Nia hatete, Timor Leste avansa ho pozisaun husi 44 paises neebe buat la fasil la kmaan todan uituan mais ho kedan suporta politika diplomatiku balun husi Prezidente Republika ho governu tomak ekipa sei lao ba oin.
“Ami mos fo informasaun katak iha nivel altu enkontru ONU ninian ba mudansa klimatika sei involve sua exlensia prezidente Republika mo mos exlensia sira ministeriu relevantes sira liuliu ministru sira, liu-liu sua exlensia ministru negosiu estranjeiru husi kooperasaun no mos sua exlensia ministru turizmu ambiente atu lidera enkontru nivel altu sira,” katak nia.
(eme/EST 1)
