Rai Monu, Komunidade Susar Lori Produtu ba Merkadu

Estrada aat. (Foto: Espesial)

BAUKAU, STLTIMORLESTE.com – Relasiona inundasaun neebe akontese iha fulan Marsu tinan nee, afeta ba iha komunidade no transporte publiku labele halo movimentu tanba rai monu, susar komunidade asesu produtu ba iha merkadu.

Preokupasaun nee hatoo husi Xefi Aldeia Aimaulin, Suku Orlalan, Postu Administrativu Laclubar, Munisipiu Manatutu, Abrão Soares ba STL liu husi telefone iha Baukau, Sabadu (19/4/2026).

“Produtu lokal barak atu asesu ba merkadu susar tebes, tanba foin daudaun nee akontese inundasaun husi area simpan 3 too ami nia Aldeia Manu asesu ba merkadu ladiak, tanba transporte publiku no ema halo movimentu ladiak, tanba fatin rai monu taka estrada too agora,” dehan nia.

Transporte no komunidade labele halo movimentu, tanba rai monu total nia luan kuaze 20 meter, nunee labele halo movimentu ba mai.

“Tanba nee ami nia komunidade atu asesu ba merkadu nomos ba Manatutu no Dili sae bemo dala rua primeiru husi Aldeia mai too rai monu kotu nee Komunidade tun hafoin hakat lao ain, depois sae kareta ida ba iha Manatuto hodi faan produtu neebe sira produs kuandu atu ba Dili entaun hein fali bis ba Dili.

Nia esplika, husi Aldeia too fatin neebe rai kotu nee ho bemo selu Ema Ida selu US$ 1.50 kuandu ho sasan kada karun selu US$ 1.00, nunee husi estrada kotu ba fali Manatutu sae bemo ba Manatutu ema ida seluk selu US$ 3.50 nunee husi Manatutu ba Dili selu bis US$ 2.50 kada ema ida.

“Nuudar Autoridade sente triste, tanba uluk ladun akontese nunee, maibe ikus nee ami hasoru problema boot aldeia nee,” dehan Xefi Aldeia.

Nia haktuir, ba estrada rai kotu nee laos afeta ba Aldeia Aimaulin maibe ba afeita mos ba iha Suku Manelima tomak, tanba Aldeia nee besik malu Suku nee.

Nia dehan, parte Autoridade hatoo ona ba Ministeriu relevante, maibe too agora seidauk mai hare komunidade nia problema iha baze nee.
Relasiona dalan neebe rai monu dalan kotu, durante nee Komunidade preokupa, oinsa husi ministeriu relevante bele hadia lalais atu nunee transporte bele halo movimentu hodi fasilita komunidade sira lori produtu ba iha merkadu hodi haforsa ba iha nesidade komunidade loron-loron nian, tanba durante nee Komunidade moris produtu neebe sira produs barak, maibe susar atu asesu ba iha merkadu.

Total populasaun husi Aldeia Aimaulin hamutuk 354 no uma kain 73. Estrada husi simpan 3 too Aldeia Aimaulin distansia 5 ou 6 kilometru.

Produtu La Folin
Komunidade preokupa tanba produtu lokal neebe sira faan ladun folin iha merkadu.

Nia konta, moris ho vida agrikultor depende ba produtu neebe produs hodi sustenta moris, maibe produtu sira nee dala ruma faan ladun folin, tanba ema ladun sosa.

“Hau triste wainhira produtu ema ladun lasosa afeita ba rendimentu,” dehan komunidade Cesilia da Silva ba STL iha Baukau, Kinta (16/4/2026).

Nia relata, produtu neebe faan aidila, hudi, talas no aifarina maibe iha loron bazar dala ruma ladun folin, entaun faan presu neebe baratu ema sosa netik para fila sosa nesesidade neebe presiza dehan nian.

“Maibe depende mos sorti kuandu sorti diak dader too tun husi kareta fila liman sira nee foti kedas sura no fo osan, maibe dala ruma dala ruma faan kluer ema foin sosa ou dala ruma entaun iha hanoin ida kuandu produtu faan nee lasosa hodi troka ba masin ou sasan seluk neebe sira hakarak troka produtu nee,” dehan nia.

Nia dehan, iha loron Kinta no Domingu nee bazar iha Baukau Vila kuandu mai sedu too iha nee ema sosa sente kontente bele sosa buat ruma lori fila ba, tanba merkadu Baukau Vila konsentra ema barak faan produtu oin-oin.

(joa)

Share it :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *