Governu Taka Atividade GAM-GAR, Tanba Joven Jura Fali ba Bandeira Indonezia

Primeiru Ministru (PM), Kay Rala Xanana Gusmão. (Foto: Media PR)

DILI, STLTIMORLESTE.com – Primeiru Ministru (PM), Kay Rala Xanana Gusmão Governu taka atividade Grupu Arte Marsiais (GAM) no Grupu Arte Rituais (GAR), tanba joven balun husi Timor ba halo fali juramentu bandeira Indonezia, no sidadaun Indonezia balun mos involve iha kazu violensia neebe akontese iha Timor.

Primeiru Ministru Kay Rala Xanana Gusmão hatoo kestaun nee ba jornalista bainhira remata halo enkontru semanal ho Prezidente Republika Jose Ramos Horta iha palasiu Prezidensial Nicolau Lobato, Bairo Pite, Kinta (14/05/2026).

Primeiru Ministru Xanana hatete, ohin mai informa situasaun seguransa rai laran ba Prezidente Republika nomos medida sira neebe aprova ona, Governu reafirma suspensaun temporariu, iha territoriu nasional tomak, pratika arte marsial no arte ritual sira, nunee mos taka fatin sira neebe uza hodi halao atividade hirak-nee.

“Fo hatene konaba seguransa iha ita nia ami imforma konaba problema mosu iha Hera no iha Mehara neebe admira mak tantu iha Hera no Mehara indonezia sira mos involvidu iha violensia ida nee tanba nee mak hau imforma ba Prezidente katak iha konsellu Ministru hasai tiha ona tempu ida nee proividu kedas ona arte marseias sira halo treinu halo saida proividu tanba hau lafiar katak Indonezia sira nee mai husi Jakarta maibe mai husi sorin balun neebe sira ba naik Pangkat ba jura fali ba Bandeira Indonezia depois dehan ita nia kultura ita nia tradisaun, hau sei kiik lao haleu oituan Timor laiha ita nia kultura ita nia tradisaun arte marseias ba jura fali bandeira Indonezia atu nain pangkat,” katak Xanana.

Xefe Governu hatete, tempu uluk mos timor nia kultura laiha ema ida mak ba halo juramentu iha Bandeira Indonezia, maibe ohin loron iha joven balun ba halo juramentu fali ba bandeira Indonezia hodi sae Pankat tanba nee mak Governu taka atividade arte marseias nee nunee bele redus problema iha komunidade nia leet.

Nunee Governu liu husi Konsellu Ministrus aprova projetu Rezolusaun Governu konaba medida sira atu hametin seguransa publika no prevene violensia. Desizaun ida nee mosu hafoin insidente violensia sira neebe rejista iha semana hirak ikus nee iha fatin oioin iha nasaun nee, neebe envolve grupu joven sira no ho konsekuensia makaas ba integridade fízika sidadaun sira nian, ba propriedade privada, no mos ba estabilidade husi komunidade sira neebe afetadu. Insidente sira-nee sai grave liu iha loron 10 fulan-maiu, iha Mehara, Postu Administrativu Tutuala, Munisípiu Lautein, neebe konfrontu ida envolve grupu joven sira neebe bele halo sidadaun ida mate.

Governu kondena ho forma klara no makaas ba aktu destruisaun hotu-hotu ba sasan neebe halo ema lakon vida, ofensa ba integridade fízika sidadaun sira-nian ka estragu propriedade privada, la haree ba se mak autor ka ninia razaun sira.

Entre medida sira neebe aprova ona, Governu reafirma suspensaun temporariu, iha territoriu nasional tomak, atividade koletiva ensinu, aprendizajen no pratika arte marsial no arte ritual sira, nunee mos taka fatin sira neebe uza hodi halao atividade hirak nee. Medida ida-nee iha karater exepsional, proporsional, no preventivu, ho objetivu atu hapara uzu aproveitamentu husi atividade sira-nee nuudar dalan ida hodi organiza aktu violentu sira.

Rezolusaun Governu nee mos determina reforsu operasaun patrullamentu husi Polísia Nasional Timor-Leste iha territoriu nasional tomak, liuliu iha area no orariu ho konsentrasaun boot tebes husi joven sira ka ho istoria violensia nian, no mos husu kolaborasaun husi lider komunitariu, liuliu Xefe Suku no Xefe Aldeia sira, hodi relata situasaun sira kona-ba suspensaun atividade neebe relasiona ho arte marsial no arte ritual.

(eme)

Share it :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *