51 Tinan FALINTIL: Jerasaun Foun Tenke Luta ho Pena no Matenek

Foto: Espesial

DILI, STLTIMORLESTE.com — Iha okaziun selebrasaun Loron FALINTIL ba dala 51, Visi Prezidente Partidu Libertasaun Popular (PLP) ba Asuntu Orgaun Asosiadu no Movimentu Nasional, Amílcar Araújo dos Reis, husu ba jerasaun foun atu muda meius luta nian husi kilat ba fali matenek no pena hodi hamriik ko’alia lia los no salva futuru Timor Leste nian.

Amílcar Araújo dos Reis neebe mos nuudar oan husi Komandante Saudozu João “Loron Mesak” hatoo reflesaun nee hodi foti fali valor sakrifísiu klamar martir sira nian, no foti sai realidade susar neebe jerasaun luta nain sira sei hasoru iha era ukun rasik an.

“Ita haree katak 75% husi FALINTIL nia oan, bei-oan, fen, no inan-aman sei moris iha diskriminasaun nia laran, iha neebe dalan ba edukasaun altu no servisu taka metin ba sira. Ita labele husik jerasaun FALINTIL nafatin ‘atras’, nafatin iha kotuk, no nafatin la iha ‘linha de frente’ iha ukun rasik an nee. Ita haree nee nudaar ‘injak kepala’ ba sakrifísiu aman sira nian, tanba sira luta atu liberta rai, laos atu oan sira terus nafatin,” dehab Amílcar ba STL, liu husi telefone, Kinta nee (2008/2026).

Jerasaun Foun Tenke Luta Ho Pena No Matenek
Atu hakat sai husi sirkunstansia nee, Amílcar afirma katak Jerasaun FALINTIL la bele hela deit iha terus no lakon esperansa. Luta iha era foun nee laos ho kilat ka violensia, maibe tenke ho meius foun hanesan hakas an iha estudu no kualifikasaun altu, tanba edukasaun deit mak sai meius hodi muda no transforma jerasaun, se jerasaun foun hili atu nonok, sosiedade no ukun nain sira sei kontinua haluha sakrifísiu no ran neebe fakar iha ailaran, inklui mos kuta ho domin neebe klean ba rai, la tauk, respeitu ema hotu, maibe tenke sai anti-injak kepala hodi buka fatin dignu iha rai ida nee.

Iha lia fuan ikus, Amílcar hatoo pedidu ba eroi martir sira no ba FALINTIL neebe sei moris atu fo nafatin forsa ba jerasaun foun. Nia hameno katak sakrifísiu husi Saudozu João “Loron Mesak” no martir hotu-hotu la lakon leet, no jerasaun foun sei kontinua luta ho pena, matenek, no lialos too hetan fali sira nia dignidade iha Timor-Leste.

Iha fatin ketak, Observador Politika, Belarmino da Costa, haree reflesaun nee nuudar alerta neebe forte ba estadu no sosiedade sivíl tomak atu fo atensaun seriu ba kondisaun sosio-ekonomika husi jerasaun luta nain sira. Belarmino husu ba governu atu labele haree deit selebrasaun istoriku nudar ritual tinan-tinan, maibe tenke kria polítika publika neebe inklusiva hodi garante opurtunidade neebe hanesan ba edukasaun no empregu ba oan no bei-oan martir sira, tanba nee mak dalan uniku atu fo valor no respeitu loloos ba sakrifísiu FALINTIL nian.

Entretantu, Akademista husi Universidade da Paz (UNPAZ), João da Silva, hatete katak papel jerasaun foun iha era dezenvolvimentu nee tenke tradus iha asaun real hodi hakat liu husi dependensia ba titulu deit. Nia hateten, akademiku no jerasaun foun sira tenke kria inovasaun, hasa’e kapasidade fízika no intelektual, no sai pontu krítiku neebe konstrutivu ba governu, hodi nunee valor no mehi ukun rasik an neebe eroi FALINTIL sira luta ba bele hamosu duni mudansa ba moris diak povu Timor-Leste nian tomak.

(car)

Share it :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *