DILI, STLTIMORLESTE.com – Jornalizmu dame nian laós jornalizmu ne’ebé “subar lia-loos” ka ignora hahalok aat sira, maibé jornalizmu ne’ebé kobre konflitu ho komprensivu, ho responsabilidade, no orienta ba rezolusaun ba tempu naruk.
Kestaun nee hato’o husi treinador internasional, Aloysius Arena Ariwibowo neebe treina 30 jornalista husi media imprime no media dijital kona ba kona ba hakerek editorial piece ba loron segundu iha Hotel SARA, Maubisse, Munisipiu Ainaro, Kuarta (26/8/2026).
Partisipante sira neebe tuir treinamentu nee mai husi media STL, GMN, Timor Post, RTTL, Jornal Independente, Tatoli. EP, TVE-T, Media Demokrasia, Gardamor, Radio Liberdade Dili, Radio Loriku Lian, RCC, Radio Liberdade, Media Mudansa, News-viptv.com, diligenteonline.com, loluwari.tl, media onetimor, Lafaek News no Sapnewstl.com.
Eis jornalista senior ANTARA, Aloysius Arena Ariwibowo, esplika katak jornalizmu konvensionál (jornalizmu funu nian) dala barak foka ba sensasionalizmu, violénsia, no aprosimasaun “ita hasoru sira” ne’ebé loloos bele provoka hirus no agrava konflitu. Iha kontraste, jornalizmu dame nian foka ba kauza prinsipál sira problema nian, hamenus tensaun sira, no hetan fatin komún, hodi prevene sira atu labele hamosu tan violénsia.
“Aprosimasaun ida-ne’e la’ós de’it relata kona-ba manán-na’in no lakon-na’in sira maibé mós destaka inisiativa sira dame nian ne’ebé hala’o hosi sosiedade sivíl, grupu minoria sira, ka parte sira ne’ebé dala barak ema la haree. Ho maneira ida-ne’e, públiku aprezenta ho alternativa sira ba violénsia: diálogu no rekonsiliasaun,” katak nia.
Tuir nia, jornalizmu dame hamenus polarizasaun no estigmatizasaun, tanba iha situasaun konflitu, mídia dala barak reforsa estereótipu negativu hasoru grupu balun. Jornalizmu dame nian enkoraja relatóriu ne’ebé ekilibradu, empatiku, no umanu hodi haree parte hotu-hotu hanesan ema ne’ebé afetadu hosi konflitu, nune’e hamenus prejuizu no ódiu entre grupu sira.
Formasaun loron segundu nee hahu ho teste eskrita no partisipante sira ida-ida aprezenta knaar ne’ebé formadór fó kona-ba utilizasaun mídia sosiál no ninia impaktu komunidade, planeamentu no prontidaun Timor Leste atu simu tinan 2029 nu’udar uma-na’in no prezidente ASEAN.
Treinamentu nee realiza husi Konsellu Imprensa (KI) ho objetivu atu kapasita jornalista ka editor sira atu iha kapasidade hakerek analitiku ba asuntu saida deit neebe mosu iha sosiedade.
“Formasaun nee importante tebes ba jornalista ka editor sira iha kapasidade hakerek analitiku ba asuntu saida deit neebe mosu iha sosiedade. Ida nee oportunidade diak ba ita boot sira atu hatene klean maneira oinsa hakerek editorial iha ida-idak nia media,” dehan Antonio Dias, Direitur Executivu KI.
Entretantu, Direitór Diresaun Analiza no Dezenvolvimentu Media, Alberico da Costa, neebe espesialmente loke formasaun nee iha Salaun Hotel SARA, Maubisse, hateten katak KI realiza formasaun ida nee atu kapasita jornalista ka editor sira atu iha kapasidade hakerek analitiku liu husi hakerek editorial iha ida-idak nia media.
(mik)







