Xanana: Fronteira Terrestre Tuir Akordu Portugal-Olanda

DILI, STLTIMORLESTE.com — Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão dehan, delimitasaun fronteira terrestre Timor-Leste (TL) ho Indonézia sei bazeia ba akordu Portugal-Olanda, tanba nasaun rua seidauk hetan konkordánsia.

Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão hateten katak, iha períodu mandatu Eis-Prezidente Indonézia Joko Widodo, nia ba Jakarta atu asina akordu kona-ba delimitasaun fronteira terrestre entre TL no Indonézia. Maibé, akordu ne’e seidauk asina tanba nasaun rua seidauk hetan konkordánsia kona-ba balun.

“Ha’u ba Jakarta atu asina akordu kona-ba fronteira terrestre, maibé tanba ita TL ho Indonézia seidauk iha konkordánsia buat ruma, momentu ne’ebá seidauk asina to’o ohin loron. Iha momentu ne’ebá, ha’u to’o Eis-Prezidente Joko Widodo no hateten katak ita sei tuir akordu Portugal ho Olanda,” dehan PM Xanana ba jornalista sira, hafoin fila husi Indonézia ba enkontru daruak-4 kona-ba delimitasaun fronteira marítima Timor-Leste ho Indonézia, iha Aeroportu Internasionál Prezidente Nicolau Lobato, Dili, Kuarta (09/09/2026).

Xanana hateten katak, iha enkontru kona-ba fronteira marítima, parte Indonézia husu atu haree fali delimitasaun, maibé Timor-Leste mantein ninia pozisaun.

Nia esplika katak, prosesu negosiasaun fronteira marítima komesa ho enkontru dahuluk iha Dili, iha Agostu 2025, kontinua ho enkontru daruak iha Jogjakarta, terseiru iha Singapura no enkontru dahaat ne’ebé foin hala’o.

“Akordu delimitasaun fronteira rai rua, ita hakarak atu rezolve lalais, maibé fronteira marítima la’ós buat ida fasil. Tanba ne’e, iha enkontru foin dadauk, parte rua diskute no buka fundamentu ida-idak. Ita kaer lei internasionál no aprezenta, ne’ebé parte Indonézia husu atu determina,” afirma Xanana.

Nia hateten katak, iha Dezembru 2026, Timor-Leste sei toma konta fali prosesu negosiasaun. Parte Indonézia husu atu enkontru iha Singapura, maibé Timor-Leste sei haree situasaun no prepara ba enkontru daruak-5.

Antes ne’e, Ministra Solidariedade Sosial no Inkluzaun, Verónica das Dores, husu povu Timor-Leste atu hasa’e orasaun ba Maromak, atu ajuda governu rua rezolve segmentu sira iha fronteira terrestre no marítima.

“Ita governu TL ho Indonézia agora sai nasaun ne’ebé amigavel tebes, hanesan maun-alin. Mai haluha tempu pasadu nu’udar istória moris ida, maibé agora nasaun vizinu tenke metin nafatin no ita hasa’e orasaun ba Maromak atu tulun ekipa nasaun rua rezolve lalais delimitasaun fronteira marítima no terrestre,” dehan nia.

Nune’e mós Jestor Postu Administrativu Nitibe, Agustinho Afulit, lori povu Suku Beneufe nia esperansa ba Primeiru-Ministru Xanana Gusmão no ekipa delimitasaun fronteira terrestre no marítima, atu rezolve segmentu sira iha fronteira rua.

“Ami nia esperansa boot ba Maun Boot Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão ho ekipa delimitasaun fronteira terrestre Timor-Leste ho Indonézia atu rezolve ona segmentu balun iha fronteira terrestre no marítima, tanba povu nasaun rua sempre moris iha pás no dame,” dehan Agustinho.

(jos)

Share it :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *