BAUCAU, STLTIMORLESTE.com – Militár Estadus Unidus Amerikanu hamutuk ho Cruz Vermelha Timor-Leste (CVTL) realiza treinamentu Primeiru Sokoru (First Aid Training) ba Autoridade Protesaun Sivíl (APC), Bombeirus no estudante sira iha Munisípiu Baucau, atu haforsa koñesimentu no kapasidade komunidade nian iha resposta ba situasaun emerjénsia.
Kapitaun Carlos Colato, hosi ekipa militár Amerikanu, esplika katak objetivu prinsipál hosi treinamentu ne’e mak harii kapasidade lokál liuhusi parseria ho CVTL, hodi aumenta abilidade komunidade nian atu responde lalais no apropriadu bainhira akontese situasaun emerjénsia.
“Apoiu ne’e la’ós de’it atu fó treinamentu, maibé inklui fornese ekipamentu no materiál sira atu garante programa treinamentu ne’e bele kontinua maski ekipa militár Amerikanu la iha ona iha Timor-Leste,” hateten Kapitaun Carlos Colato ba jornalista sira iha edifisiu CVTL Tirilolo Baucau, Kinta (05/11/2026).
Kapitaun Carlos Colato subliña katak programa ne’e envolve eskola sekundária tolu ne’ebé CVTL servisu hamutuk, liuhusi programa edukasaun ba juventude.
Nia konsidera estudante sira nu’udar parte importante hosi komunidade, tanba sira bele sai membru ativu iha sosiedade no kontribui iha resposta ba situasaun emerjénsia iha futuru.
“Treinamentu ne’e la’ós foka de’it ba estudante sira, maibé envolve mós APC, Bombeirus no parseiru relevante sira, ne’ebé atu hetan formasaun adisionál, liuliu kona-ba Primeiru Sokoru. Estadu Unidus konsidera Timor-Leste nu’udar parseiru importante, no treinamentu ne’e mak parte ida hosi apoiu atu responde ba nesesidade ne’ebé iha komunidade,” nia dehan.
Kapitaun Carlos Colato fundamenta katak treinamentu ne’e hala’o de’it durante oras haat to’o lima, ho objetivu atu kompleta materiál importante sira no haforsa tan programa formasaun ne’ebé CVTL oferese ona.
Enkuantu, matéria prinsipál ida ne’ebé hetan atensaun iha formasaun ne’e mak téknika uza tourniquet atu kontrola ran sai barak bainhira ema hetan kanek grave.
Nia esplika katak, téknika ne’e importante tebes iha situasaun emerjénsia, tanba bele ajuda salva vida ema ne’ebé hetan kanek grave. Tanba ne’e, ekipa militár Amerikanu halo demonstrasaun direta no fó apoiu materiál sira ba Bombeirus no CVTL atu bele uza iha formasaun sira tuirmai.
Kona-ba planu futuru, Kapitaun Carlos Colato hateten katak prezensa militár Amerikanu iha Timor-Leste mak parte hosi ekipa ne’ebé sei servisu durante tinan ida, no sei iha ekipa seluk ne’ebé substitui sira.
Nia subliña katak, objetivu boot mak kontinua harii parseria ne’ebé forte no sustentável ho komunidade Baucau, liuhusi apoiu iha área edukasaun, formasaun no reziliénsia komunidade.
Iha fatin hanesan Profesóra Ana Fafa Abel Pereira Cabral, reprezentante husi Eskola EBC Tirilolo, hato’o agradese ba organizadór sira tanba fó oportunidade ba nia atu partisipa iha treinamentu primeiru sokoru.
Nia hateten katak, treinamentu ne’e importante tebes ba profesór sira, tanba iha ambiente eskola dala ruma akontese kazu emerjénsia ne’ebé envolve estudante sira, hanesan estudante moras derepente, monu ka kanek tanba baku malu.
“Treinamentu ne’e, profesór sira bele aumenta koñesimentu no kapasidade atu fó asisténsia dahuluk ba estudante sira ne’ebé hetan kanek ka sofre asidente iha eskola antes lori ba ospitál,” Fafa hateten.
Nia mos hato’o katak, koñesimentu kona-ba primeiru sokoru importante atu profesór sira hatene oinsá atu halo tratamentu inisiál bainhira akontese situasaun emerjénsia iha eskola.
Enkuantu reprezentante APC Munisípiu Baucau, Januario Freitas Pereira, konsidera treinamentu primeiru sokoru ne’e importante tebes ba instituisaun Protesaun Sivíl, liuliu iha área prevensaun no mitigasaun dezastre.
“Liuhusi treinamentu ne’e, ami membru Protesaun Sivíl bele aumenta koñesimentu no kapasidade atu fó asisténsia dahuluk bainhira akontese situasaun emerjénsia ka asidente iha terenu,” nia argumentu.
Nia katak, koñesimentu ne’e sei ajuda sira atu servisu hamutuk ho ekipa Cruz Vermelha Timor-Leste (CVTL) no Bombeiros, hodi fó primeiru sokoru ba vítima sira antes transfere ba ospitál ne’ebé besik.
Nia mos hato’o agradese ba militár Estadus Unidus Amerikanu (EUA) tanba fasilita treinamentu ne’e, ne’ebé kontribui atu hasa’e kapasidade no koñesimentu membru Protesaun Sivíl iha resposta ba situasaun emerjénsia.
(tom)






