Komunidade Husu Indemnizasaun ba Uma, Rai no Aihoris

DÍLI, STLTIMORLESTE.com — Komunidade afetada hosi projetu alargamentu Aeroportu Internasionál Presidente Nicolau Lobato husu Governu atu asegura indemnizasaun ba uma, rai no aihoris ba sira, tanba to ohin loron guvernu seidauk halo indiminizasaun hodi halo sira senti moris kiak no moris terus liu ona.

Banku Mundial, iha nota téknika publicada iha 2026, estima katak 71,7% populasaun Timor-Leste iha rendimentu kraik liña kiak internasionál US$4,20 kada ema kada loron. Banku Mundial subliña katak númeru ne’e mak estimativa bazeia ba metodolojia liña kiak internasionál, la’ós medida direta hosi kiak nasional atual.

Kona-ba situasaun komunidade afetada hosi alargamentu aeroportu, Agosto Pereira, komunidade afetada, husu Governu ne’ebé lidera hosi Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão atu acelera prosesu indemnizasaun.

“Hau husu ba Estadu no Governu atu selu ona ami nia aihoris, uma no rai, tanba ami moris ho kuda modo deit. Agora ami nia uma no aihoris sobu, ami la hatene oinsá atu sustenta família no selu oan sira nia eskola,” Agosto Pereira hateten ba jornalista STL iha Aldeia Anin Fuik, Suku Madohi, Segunda, (09/11/2026).

Nia hatutan katak, se indemnizasaun seidauk prontu, Governu tenke konsidera atu fó tempu ba komunidade atu prepara sira nia moris antes hala’o deslokamentu.

“Se karik Governu seidauk selu ami, karik lalika sobu lai, atu ami bele halo kantadeiru, kuda modo no hetan osan ba nesesidade loron-loron no selu oan sira nia eskola,” nia dehan.

Agosto mos konsidera katak deslokamentu antes simu indemnizasaun bele aumenta difikuldade ekonomia ba família sira ne’ebé depende ba uma, rai no aihoris hodi sustenta sira nia moris.

“Agora ami kiak ona. Se ami nia uma no aihoris sobu, ami bele moris susar liu tan. Hau husu ba Primeiru-Ministru atu halo indemnizasaun ba ami nia aihoris, uma no rai, atu ami bele hadia ami nia moris,” nia hateten.

Komunidade afetadu seluk, Julio Da Silva, iha aldeia Beto-Tasi mos hato’o preocupasaun kona-ba impaktu deslokamentu ba família.

Nia dehan, antes, nia família hela iha uma ne’ebé fó mahon no seguransa ba sira, maibé depois hosi prosesu deslokamentu, agora sira hela iha kondisaun ne’ebé la konfortavel.

“Uluk hau hela iha uma ida hodi fó mahon ba hau no família. Depois ami nia uma sobu, agora hau ho hau nia família hela deit iha lona okos,” Julio Da Silva hateten.

Nia mos husu Governu atu konsidera kondisaun família afetada, liuliu kona-ba uma, edukasaun labarik sira no fonte rendimentu família.

Projetu alargamentu no modernizasaun Aeroportu Internasionál Presidente Nicolau Lobato envolve Governu Timor-Leste ho parseiru dezenvolvimentu sira, inklui ADB, JICA no Governu Austrália. Projetu ne’e sei implementa iha faze oioin, ho objetivu atu moderniza pista, terminal, taxiway no infraestrutura aeroportu seluk.

Governu antes hateten katak, osan ba indemnizasaun rai ne’ebé presiza ba projetu aeroportu sei finansia hosi Fundu Infraestrutura. Maibé, iha kazu balun, prosesu indemnizasaun sei depende ba estatutu propriedade rai no desizaun legal kona-ba disputa rai.

(leo)

Share it :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *