PM Ho Ministra Edukasaun Inagura EBF 12 de Outubru

Foto: STL/Jacinta Sequeira

DÍLI, STLTIMORLESTE.com – Primeiru-Ministru (PM), Kay Rala Xanana Gusmão, hamutuk ho Ministra Edukasaun (ME), Dulce de Jesus Soares, inaugura edifísiu foun Eskola Básika Filial (EBF) 12 de Outubru, iha Tasi-Tolu, Tersa-feira (10/11/2026). Eskola ne’e hetan konstrusaun sala aula foun hamutuk sia, ho apoiu hosi Fundasaun Mahon no parseiru sira.

Iha ninia diskursu, Primeiru-Ministru husu ba estudante sira atu aproveita oportunidade ne’ebé iha hodi estuda ho seriedade, no ba profesór sira atu hala’o knaar hanorin ho responsabilidade.

“Labarik sira mai atu estuda. Fatin ne’ebé hakmatek atu estuda, la’ós imi badiu de’it. Fatin hanorin la to’o, tanba fatin la to’o, estudante sira la aprende. Maibé ho ida-ne’e, profesór sira aproveita hanorin didi’ak, tanba iha parte sorin ne’e ba imi mak riku-soin Timor nian, maibé imi baruk tenke estuda,” dehan PM iha ninia diskursu.

Iha okaziaun hanesan, Ministra Edukasaun, Dulce de Jesus Soares, esplika katak vizita Primeiru-Ministru ba eskola ne’e la’ós foin hala’o iha loron inaugurasaun de’it. Antes ne’e, PM hamutuk ho Ministru Obras Públikas, Ministru Planeamentu no Investimentu Estratéjiku, Vise-Ministra Finansas no diretór-jerál sira, mai ona haree diretamente modelu konstrusaun foun ne’ebé uza teknolojia moderna atu responde ba problema falta sala aula iha país.

ME esplika katak, liuhosi Gabinete Embaixadór Boa-Vontade, nia parseiru no belun sira hosi Singapura, Fundasaun Mahon konsege harii eskola ne’e ho konstrusaun ne’ebé nia kualidade di’ak.

Konstrusaun ne’e konsege aumenta sala aula foun hamutuk sia. Nia mós destaka katak prosesu konstrusaun ne’e fó oportunidade ba enjenéiru timoroan sira atu aprende no aumenta kapasidade téknika kona-ba modelu konstrusaun moderna.

Ministra Edukasaun mós afirma katak, Primeiru-Ministru fó luz verde ba Ministériu Edukasaun atu identifika eskola iha área remota sira ne’ebé presiza sala aula ho urjénsia, hodi buka solusaun liuhosi konstrusaun ne’ebé uza teknolojia moderna no materiál plástiku recicladu ba produsaun meza no kadeira.

Tuir esplikasaun ME, iha sala aula neen utiliza meza no kadeira ne’ebé kompáñia ida fornese, enkuantu sala aula tolu seluk utiliza meza no kadeira ne’ebé Ministériu Edukasaun prepara.

Kona-ba orsamentu, ME hateten katak kustu konstrusaun ne’e bele kompara ho konstrusaun sala aula sira seluk, maibé importasaun materiál hotu-hotu hosi Indonézia aumenta kustu konstrusaun.

Entretantu, Prezidente Fundasaun Mahon, José de Jesus, hateten katak fundasaun ne’e nu’udar organizasaun ne’ebé estabelese iha tinan 2015, no foin hahú konstrui eskola ne’e iha fulan Agostu 2026, ho durasaun konstrusaun fulan rua.

Nia esplika katak, ohin loron fundasaun entrega ona edifísiu eskola ho fasilidade sala aula hamutuk sia. Kada sala aula iha kuadru avizu rua, kuadru hakerek ida, kipás anin rua, instalasaun eletrisidade, forru no revestimentu kerámika.

José de Jesus mós informa katak, orsamentu ne’ebé aloka ba konstrusaun sala aula sia ne’e hamutuk dólar amerikanu 250.000, maibé gastu konstrusaun seidauk uza hotu orsamentu ne’ebé aloka ona. Restu orsamentu sei tama iha prosesu rekonsiliasaun no sei hatudu iha relatóriu finanseiru.

“Orsamentu ne’ebé alokadu hamutuk dólar amerikanu 250.000. Eskola ida-ne’e nu’udar modelu pilotu dahuluk. Iha futuru, ami sei kontinua harii eskola sira ho modelu hanesan ne’e iha territóriu nasionál. Esperiénsia ida-ne’e ami aprende hosi Indonézia,” dehan José de Jesus.

Iha parte ikus, Kordenadór EBF 12 de Outubru, Fernando Barreto, manifesta kontentamentu tanba eskola ne’e konsege hetan sala aula foun hamutuk sia iha tempu badak.

Nia husu ba estudante no profesór sira atu uza no tau matan ba sala aula foun sira ne’e ho di’ak, atu fasilidade ne’ebé hetan bele fó benefísiu ba prosesu aprendizajen no hanorin.

Tuir dadus hosi koordenadór eskola, EBF 12 de Outubru iha total estudante hamutuk 2.056.

(jac)

Share it :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *