DILI, STLTIMORLESTE.com — Prezidente Tribunal Rekursu (PTR), Afonso Carmona, afirma sei hein nomeasaun lideransa judisiária foun to’o instalasaun Supremu Tribunal Justisa (STJ) remata, maski hasoru kritika kona-ba nia pozisaun.
Carmona hato’o deklarasaun ne’e ba jornalista sira iha Tribunal Rekursu, Dili, Kinta-feira (15/10/2026), hodi responde kritika kona-ba nia pozisaun no mudansa iha sistema judisiáriu.
“Hau ne’e ema veteranu, no hau sei la hakiduk tanba imi kritika hau. Temi tiha ona veteranu, hau la hakiduk,” dehan Carmona.
Nia esplika katak, prosesu seleksaun ba kargu lideransa judisiária sei kontinua, no kandidatu sira hotu tenke tuir teste atu avalia sira-nia kapasidade.
“La’ós hau mak dehan pasa ka lae; sira mak dehan. Ne’e mak justu,” nia dehan.
Carmona afirma katak, juri sira ne’ebé hala’o teste la’ós nia mak hili ka konvida. Nia mós dehan katak la koñese juri sira ne’ebé responsabiliza ba prosesu avaliasaun.
“Juri sira ne’ebé mai fó teste, PTR la koñese sira, no la’ós PTR mak ba bolu sira,” nia afirma.
Nia hatutan katak, sei iha mudansa ba kargu Prezidente Tribunal Rekursu no Prezidente Supremu Tribunal Justisa, no desizaun final sei depende ba prosesu seleksaun no nomeasaun.
Kona-ba mudansa fatin servisu ba juízes, Carmona esplika katak medida ne’e la’ós kastigu, maibé parte husi organizasaun sistema judisiáriu atu hadi’a prestasaun servisu.
Nia husu públiku atu respeita juízes sira no fó oportunidade ba sira atu hala’o knaar. Nia mós husu atu fó tempu ba instituisaun judisiária sira atu implementa mudansa.
Carmona konsidera estabelesimentu STJ nu’udar mudansa importante iha sistema judisiáriu. Tanba ne’e, nia subliña katak juízes sira presiza prepara an atu hala’o responsabilidade foun.
Nia mós temi nesesidade rekursu finanseiru atu permite juízes sira tuir formasaun iha rai-li’ur, hodi komprende di’ak liután responsabilidade no knaar nu’udar konselheiru no dezembargadór.
Iha sorin seluk, akademiku Rafael de Jesus konsidera kritika ba setór justisa importante atu hadi’a sistema judisiáriu no lori instituisaun sira ba oin.
“Se iha kritika ruma, di’ak liu atu simu no halo hadi’a, hodi lori setór justisa ba oin,” dehan Rafael de Jesus.
Nia hatutan katak, sidadaun hotu hakarak moris iha dame no hakmatek, tuir lei ne’ebé vigora. Tanba ne’e, nia fiar katak órgaun judisiáriu sira tenke hala’o knaar ho responsabilidade no tuir lei, hodi asegura justisa ba sidadaun hotu.
(ter)
