DILI, STLTIMORLESTE.com – Governu presiza hametin formasaun vokasionál no téknika hodi prepara joven Timoroan ba merkadu traballu.
Dekanu Fakuldade Ekonomia Universidade Dili, Alfredo dos Santos hatete , Timor-Leste haruka traballadór barak ba rai liur, inklui Coreia, Inglaterra, Austrália, Japaun no Nova Zelándia, maibé traballadór balun seidauk iha kompeténsia profisionál ne’ebé merkadu presiza.
Nia hato’o preokupasaun ne’e ba STL iha edifísiu Universidade Dili, Mascarinhas, Tersa (13/10/2026).
Nia katak, kona-ba nesesidade atu prepara rekursu umanu ho abilidade téknika no prátika.
Nia hatete, traballadór sira presiza kompeténsia semi-skill atu responde ba nesesidade servisu iha kompania internasionál ne’ebé hala’o atividade iha Timor-Leste.
“Governu hasai ona orsamentu US$ 3,1 millaun atu harii sentru treinamentu ida hodi prepara joven sira ba merkadu traballu,” dehan Alfredo.
Nia esplika katak, Governu hala’o ona formasaun profisionál iha Tibar no harii sentru treinamentu iha Matadouro atu hasa’e joven sira-nia abilidade no koñesimentu.
Alfredo dehan katak, preparasaun rekursu umanu ho kompeténsia apropriada presiza tempu, liuliu iha área téknika ne’ebé kompania sira presiza.
Nia konsidera eskola vokasionál no politekniku nu’udar instituisaun importante atu prepara estudante sira antes tama iha mundu traballu.
Nia temi Politekniku Betano no planu atu dezenvolve politekniku iha Suai, Lospalos no fatin seluk atu aumenta oportunidade formasaun téknika ba joven sira.
“Universidade prepara estudante balun atu sai sientista, enkuantu politekniku foka liu ba treinamentu prátiku atu estudante bele servisu iha kompania sira,” nia dehan.
Nia hatete, problema prinsipál mak formasaun téknika seidauk responde ho di’ak ba nesesidade merkadu traballu, tanba estudante balun remata eskola ho koñesimentu téoriku, maibé menus esperiénsia prátika.
Alfredo dehan, situasaun ne’e bele halo traballadór Timoroan sira lakon oportunidade servisu, tanba empregadór sira buka traballadór ne’ebé iha abilidade téknika no esperiénsia prátika.
Nia husu atu eskola vokasionál sira foka liu ba prátika duké teoria, no asegura ekipamentu no fasilidade treinamentu ne’ebé apropriadu.
Nia mós observa katak, estudante balun ne’ebé remata eskola vokasionál seidauk iha kompeténsia ne’ebé diferente signifikativamente husi estudante ensinu sekundáriu jerál.
Situasaun ne’e, tuir nia, bele hamosu difikuldade ba graduadu sira atu hetan servisu, liuliu iha setór tékniku hanesan oficina mekanika.
“Dala barak, traballadór estranjeiru domina servisu iha oficina sira tanba sira iha abilidade téknika ne’ebé di’ak liu,” nia afirma.
Alfredo hein katak estudante sira bele hasa’e koñesimentu no abilidade liuhusi formasaun ne’ebé iha fasilidade apropriada.
Nia husu Governu atu kontinua hadi’a ekipamentu no infraestrutura eskola vokasionál hodi garante katak graduadu sira iha kompeténsia ne’ebé merkadu traballu presiza.
Nia subliña katak, formasaun vokasionál tenke iha diferensa klaru husi ensinu jerál, liuliu iha kapasidade prátika, atu joven Timoroan sira bele konkore no hetan oportunidade servisu iha nasaun laran no rai liur.
(dom)






