DILI, STLTIMORLESTE.com – Ezekusaun Orsamentu Jeral Estadu (OJE) 2026 labele domina deit husi gastu loron loron nian, maski relatoriu ezekusaun Governu nian hatudu katak remata fulan Junhu nee konsege ona atinji 38% too 50%. Preokupasaun nee mosu tanba diferensia boot iha kualidade despeza, tanba osan barak liu sirkula deit iha nesesidade administrasaun nian no seidauk foka ba transformasaun ekonomia.
Akademista UNTL, Jacinto Soares nota katak, porsentu ezekusaun neebe boot nee mos husi katogoria salariu no vensimentu, bens no servisu no tranferensia publiku. Kontrariu fali, ezekusaun ba setor esensial sira neebe bele lori retornu ekonomika hanesan kapital menor no kapital dezenvolvimentu sei kiik tebes.
Tanba tuir nia haree kstegoria salariu no transferensia publiku lao duni lalais, tanba nee despeza neebe obrigatoriu fulan fulan nian. Maibe kategoria kapital dezenvolvimentu nee lao neneik tebes no kria preokupasaun ba futuru ekonomia rai laran.
“Ezekusaun neebe sae dadauk besik 5% iha deit semestre primeiru nee labele sai deit fator orgulhu nian, se osan sira nee barak uza ba sosa kareta, osan diáriu no osan servisu nian. Se kapital dezenvolvimentu no kapital menor mak kontinua kiik, dezenvolvimentu estrutural sei paradu, no setor privadu mos labele lao,”dehan Jacinto ba STL, Sesta nee (10/07/2026).
Nia hatutan, ezekusaun ba kategoria dezenvolvimentu lao neneik baibain mosu tanba iha rejime aprovisionamentu, no preparasaun dokumentu tekniku sira iha lina ministerial neebe barak liu foin remata iha trimestre daruak.
Ho mudansa husi OJE 2026 Retifikativu neebe foin aprova mos iha fulan junhu liuba, Akademista nee fo hanoin no husu ba Governu atu dudu ezekusaun ba setor foun neebe produtivu duni. Ida nee importante hodi nunee bele kria kampu de trabalhu foun ba foinsae sira no kria duni transformasaun iha rai laran nuudar mehi husi OJE 2026 nian.
Iha fatin ketak Observador Ekonomia, Miguel de Araújo mos nia analiza katak, Governu presiza duni loke dadus ezekusaun kategoria kapital dezenvolvimentu nian ba publiku ho transparente. Nia nota katak progresu neebe neneik iha setor infraestrutura no kapital menor bele hamate dinamika setor privadu nasional, tanba emprenza kiik mak depende deit ba projetu Governu nian hodi sirkula osan iha povu nia leet.
Entretantu Emprezariu Nasional, Pedro da Silva hatete, setor privadu rai laran hahu senti impaktu husi kapital dezenvolvimentu neebe lao neneik nee. Tuir nia, kuandu projetu infraestrutura no kapital menor la lao, sirkulasaun osan iha merkadu tun no kbiit empreza sira nian atu mantein servisu nain sira mos sai menus, nunee nia husu ba Governu atu aselera prosesu tenderizasun hodi dudu fali ekonomia povu nian.
(car)







