DILI, STLTIMORLESTE.com – Media Facebook agora daudaun transforma nuudar fatin prinsipal ba potensial kandidatu Prezidente Republika (PR) sira, hodi halo promosaun antisipada tempu kampanha ofisial ba eleisaun Prezidensial 2027 nian hahu. Fenumenu nee sai kestaun foun neebe hamosu diskusaun konaba regulasaun no etika politika.
Avansu teknolojia no utilizassun media sosial iha Timor-Leste (TL) hatudu mudansa boot ba lalaok politika nian, liuliu nuudar dalan foun hodi sukat fali estratejia komunikasaun. Mudansa nee lori impaktu boot ba oinsa informasaun nian nakloke ba publiku, maibe mos kria fali dezafiu foun ba oinsa atu asegura estika hodi hein tempu eleisaun nian.
Observador Politika, Zacarias Mendonca nota katak politika iha mundu dijital nee lao ho dezafiu boot, tanba laos deit kria imajen pozitivu, maibe mos fasil loos atu hamosu informasaun falsu neebe habelar propaganda hodi hatun parseiru politiku sira seluk. Midia sosial mos sai dalan neebe domina tebes mundu dijital iha Tinor-Leste.
“Uza Midia sosial Facebook ba kampanha antisipada nee hatudu katak lei eleitoral iha Timor-Leste presiza duni modernizasaun. Se orgaun kompetente sira la foti inisiativa hodi regula lalais lalaok pre kampanha dijital nee, mundu virtual bele sai fali fatin ba habelar diskursu odiu no informasaun falsu neebe ameasa kualidade hodi hein eleisaun 2027,” dehan Zacarias ba STL, Segunda nee (13/072026).
Situasaun nee tuir nia kria dezafiu foun ba Komisaun Eleisaun Nasional (CNE) no Sekretariadu Tekniku Administrasaun Eleitoral (STAE). Enkuadramentu legal neebe eziste dadaun seidauk kobre ho luan no detalhu konaba oinsa atu regula no fo sansaun ba pre kampanha neebe halao liu husi plataforma online sira.
“Se la iha regulasaun ka mata dalan neebe klaru husi orgaun eleitoral sira, pre kampanha liuhusi Facebook nee bele kria fali inestabilidade no redus fali kualidade hodi hein kampanha neebe
regular no tuir lalaok loloos nian.
Iha parte ketak Manuel de Oliveira husi Universidade Nasional Timor Lorosae ( UNTL), mos fo ninia komentariu hodi reforsa kestaun nee. Nia hatoo katak mundu dijital labele sai fatin neebe mamuk husi baze legal, tanba nee fo risku boot ba baze edukasaun ba politika nian.
“Midia sosial nuudar fatin neebe livre, maibe tenke iha fatin etika. Kandidatu sira neebe promove aan tenke hatudu kualidade ho programa neebe substansial, laos fali uza plataforma dijital hodi Fahe deit imajen mamuk neebe laiha kualidade.Orgaun eleitoral sira no mos parte akademiku tenke hamutuk hodi fo edukasaun sivika ba eleitoral foinsae sira, nunee sira bele hili didiak se mak loos nuudar figura atu simu fiar,”dehan Manuel.
Entretantu oras nee dadaun, kandidatu Prezidente sira mos komesa ona promove aan iha media sosial sira hanesan TikTok no mos plataforma online seluk. Sira uza estratejia hodi fahe imajen no vidio sira neebe espalha liuhusi sira nia pajina ofisial, hodi tenta hetan atensaun husi eleitor sira liuhusi konten neebe kria ho atrativu.
(car)







