Governu fó Subsídiu ba Kompanhia, Povu Selu Taxa

DÍLI, STLTIMORLESTE.com — Governu fó subsídiu ba kompanhia, maibé povu kontinua selu taxa no enfrenta folin fos no kombustível ne’ebé sa’e, aumenta presaun ba família sira atu sustenta moris loroloron.

Polítika subsídiu no taxa sai kestaun importante bainhira família sira enfrenta difikuldade atu responde ba nesesidade bázika, liuliu sosa hahán, selu kombustível no gastu uma-kain.

Folin fos no kombustível iha impaktu direta ba ekonomia família, tanba sasán hirak ne’e importante ba konsumu no atividade ekonomia loroloron. Bainhira folin sa’e, osan ne’ebé família iha sai menus atu responde ba nesesidade seluk.

Presaun ne’e sente liu-liu husi família ho rendimentu ki’ik, ne’ebé tenke fahe osan limitadu ba hahán, transporte, uma-kain no nesesidade esensiál seluk.

Iha kontestu ne’e, polítika Governu nian kona-ba subsídiu ba kompanhia no taxa ba povu, hamosu pergunta kona-ba prioridade iha jestaun ekonomia no benefísiu ne’ebé públiku simu husi desizaun hirak ne’e.

Subsídiu ne’ebé uza osan públiku presiza iha objetivu klaru, transparénsia no mekanizmu kontrolu, atu asegura katak benefísiu ne’e to’o ba destinatáriu no fó impaktu ba folin sasán esensiál.

Akademista Universidade Nasionál Timor Lorosa’e (UNTL), Santiago da Silva, kritika polítika Governu nian, tanba konsidera katak medida ne’e bele aumenta terus ka todan ba povu ki’ik.

“Governu tenke haree uluk moris povu nian. Labele fó subsídiu ba kompanhia boot sira, maibé hasa’e fali taxa ba povu ki’ik,” dehan Santiago da Silva ba STL, iha Kaikoli, Díli, Sesta (30/10/2026).

Nia hatutan katak, Governu presiza revee polítika subsídiu no taxa atu evita desizaun ekonomia ne’ebé bele aumenta presaun ba família sira, liuliu sira ne’ebé iha rendimentu limitadu.

“Se Governu kontinua hasa’e taxa, povu sei terus liu tan. Estadu tenke proteje povu, la’ós fó todan,” nia afirma.

Iha parte ketak, Observadór Ekonomia, Jose de Oliveira, konsidera katak aumentu taxa iha tempu ne’ebé folin nesesidade bázika sa’e bele aumenta tan presaun ba ekonomia família.

“Subsídiu ba kompanhia tenke transparente. Se subsídiu ne’e la fó impaktu ba tun folin fos no kombustível, entaun subsídiu ne’e la efetivu. Povu mak sai vítima,” dehan Jose de Oliveira.

Jose de Oliveira husu Governu atu fó prioridade ba kontrolu folin sasán esensiál no asegura distribuisaun fos ho folin ne’ebé razoável, atu povu bele hetan benefísiu konkretu husi polítika subsídiu ne’ebé Estadu finansia.

Entretantu, antes ne’e, Governu liuhusi Konsellu Ministru aprova ona subsídiu ho valor US$ 186 millaun ba Kompanhia Esperansa Timor Oan (ETO), hodi asegura fornesimentu kombustível iha Timor-Leste.

(car)

Share it :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *