Greater Sunrise, Povu Hein Benefísiu Konkretu

greater sunrise Timor Leste. (Foto: Espesial)

DÍLI, STLTIMORLESTE.com — Prosesamentu gás Greater Sunrise iha Timor-Leste lori esperansa dezenvolvimentu, maibé povu kontinua hein benefísiu konkretu ba empregu, indústria lokál no ekonomia nasionál.

Observador Polítika, José da Silva hato’o apoiu ba pozisaun Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão kona-ba prosesamentu gás natural Greater Sunrise iha territóriu Timor-Leste.

Nia konsidera katak, prosesamentu iha rai-laran la’ós de’it kestaun soberania nasionál, maibé mós oportunidade atu harii indústria, kria empregu ba foin-sa’e no hametin ekonomia doméstika.

Tuir José, desizaun atu lori pipeline no halo prosesamentu gás, iha Timor-Leste reprezenta oportunidade istórika ne’ebé labele lakon.

Nia subliña katak, Timor-Leste presiza harii baze industrial rasik, atu hamenus dependénsia ba importasaun no asegura katak rekursu naturál fó benefísiu diretu ba povu.

“Iha tempu badak no naruk, ita presiza kria baze industrial rasik hodi hamenus dependénsia ba importasaun no asegura benefísiu diretu ba povu,” nia esplika ba STL iha Akait, Dili, Tersa (10/11/2026).

José mós hateten katak, pozisaun Xanana reflete esforsu Governu nian, atu defende interese nasionál iha negosiasaun internasionál, liuliu ho konsórsiu operador Greater Sunrise.

Nia konsidera katak, indústria petrokímika no infraestrutura shorebase iha kosta sul bele loke oportunidade ba setor turizmu, agrikultura no servisu tékniku, inklui empregu ba traballadór lokál.

Aleinde ne’e, José fiar katak atividade prosesamentu gás iha rai-laran bele aumenta reseita Estadu nian, ne’ebé bele uza hodi finansia infraestrutura bázika no programa sosiál ba komunidade rurál.

Iha parte seluk, Akademista Universidade Nasionál Timor Lorosa’e (UNTL), Silveiro de Araujo, hateten katak prosesamentu iha rai-laran iha importánsia boot ba transferénsia teknolojia no kapasitasaun estudante no peskizadór lokál.

“Ita labele husik de’it rekursu naturál sai matéria-prima ba merkadu estranjeiru, sem liu hosi prosesu aumenta valór iha rai-laran,” dehan Silveiro.

Nia hatutan katak, universidade sira presiza prepara kuríkulu ne’ebé alinha ho nesesidade setór petrolíferu no industrial, atu foin-sa’e Timoroan bele sai parte prinsipál iha dezenvolvimentu indústria nasionál.

Antes ne’e, Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão afirma katak gás natural husi kampu Greater Sunrise tenki prosesa iha Timor-Leste, atu dezenvolve indústria foun, kria empregu no hametin ekonomia nasionál.

Xefe Governu hateten katak, Timor-Leste asegura ona partisipasaun Estadu nian, iha Greater Sunrise liuhosi prosesu akizisaun partisipasaun Osaka Gas Australia no Woodside.

Nia esplika katak, pozisaun TIMOR GAP iha dezenvolvimentu kampu Sunrise no Troubadour, hamutuk ho kontinuidade estudu konseitu Timor LNG, sei permite transporta gás ba prosesamentu iha kosta sul Timor-Leste.

“Gás natural husi Greater Sunrise sei prosesa iha Timor-Leste. Ne’e sei permite dezenvolve indústria foun, kria empregu no reforsa kompeténsia populasaun,” Xanana deklara.

Xanana mós subliña katak, rekursu naturál sai hanesan fator importante, ne’ebé halo Timor-Leste sai alvu disputa no okupasaun durante períodu naruk.

Nia afirma katak, disputa kona-ba rekursu naturál no dezenvolvimentu globál mós kontribui ba konflitu no disputa fronteira marítima iha mundu.

(car)

Share it :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *