DILI, STLTIMORLESTE.com – Padre João Felgueiras, SJ husik hela pedidu perdaun, unidade no domin boot ba povu Timor Leste hotu, hanesan haktuir husi Rozalina Conceição Dias da Costa nuudar testemunha besik neebe akompanha Misionariu Jesuíta nee too minutu ikus sira molok hakotu iis iha hospital. Iha konversa ikus nee, misionariu boot nee fo sai ninia mehi naroman ba rai ida nee.
Rozalina haktuir katak, Padre João Felgueiras no Padre Jose Martins nuudar Misionariu nain rua iha hahalok no karakter ketak ketak tebes, maibe sira nain rua hatudu laran metin ba rai ida nee. Sira laran mos nafatin hodi horik hamutuk ho povu Timor Leste iha tinan susar no difisil sira hanesan 1975 no 1999, no lakohi husik povu tanba deit domin boot.
“Hau nunka rona husi nia ibun katak nia la gosta ema. Ba Padre João ema hotu diak deit,” Rozalina haktuir ba jornalista sira, iha rezidensia Jesuíta, Taibesi, Dili, Sabadu nee (04/07/2026).
Padre João Felgueiras mos fo signifikadu foun ba naran Timor. Tuir Rozalina, matebian dehan katak “T” iha lia fuan Timor nee reprezenta Cruz Jesus nian, no Cruz nee signifika domin. Tanba nee povu Timor nuudar povu neebe hadomi Maromak no hadomi malu.
Nuudar profeta ba edukasaun, mehi boot Padre João Felgueiras nian mak hari eskola Amigos de Jesus. Rozalina dehan, iha tempu neeba ema barak la apoia tanba konsideira planu nee susar tebes atu realiza.
Padre Martins rasik mos uluk dehan katak lalika halo hotu kedas kuandu kbiit seidauk too, maibe Padre João la rende. Nia reza nafatin, hahu husi eskola kiik, too ikus mai dezenvolve sai eskola boot ho ninia esforsu rasik no apoiu husi kotuk. Rozalina sublina katak, se ema husu saida mak de deskreve lenda nee, lia fuan ida deit mak fiar. Ninia fiar hanesan lilin neebe nunka mate.
Loron tolu molok tama ospital, iha Tersa kalan madrugada tuku 12:00, Padre João bolu Rozalina hodi fo hatene nanis katak nia sei fila fali ba Maromak nia kadunan iha semana née nia laran, rona ba ninia pedidu ba Maromak atu mate iha primeiru Kinta, Sesta ka Sabadu iha fulan nee nian. Maske nunee iha loron Sesta Misionariu nee hakotu duni iis.
Iha konversa ikus nee Padre João husu ba Rozalina atu lori ninia lia fuan hodi husu perdaun ba instansia hotu hanesan Vatikanu no Portugal, Padre Jeral no Kongregasaun Jesuíta nian iha Portugal no Timor-Leste, Kardeal no Bispu sira iha Timor-Leste no liu liu ba povu sira iha Timor Leste.
Bainhira Rozalina husu tanba sa Misionariu nee tenke husu perdaun Padre João hatan ho haraik an.
“Tanba karik hau seidauk halo buat barak neebe devia halo ba sarani ka povu Timor. Promete ba hau, husu perdaun liu liu ba povu Timor, tanba povu Timor iha hau nia fuan, hau hadomi povu Timor, hau husu imi hadomi malu, hadomi Jesus atu nunee bele ba lalehan,” hatete Rozalina.
Iha loron Sesta molok besik hakotu iis, maske koalia susar ona, Padre João rona sinu Angelus nian no halo sinal da cruz, hodi reza hamutuk tersu ho Rozalina.
Padre João Felgueiras mos hakarak duni haree Timor-Leste moris hamutuk iha unidade laran. Iha ninia momentu ikus sira, wainhira Prezidente Republika, José Ramos Horta, Eis Primeiru Ministru, Taur Matan Ruak, no Primeiru Ministru, Kay Rala Xanana Gusmão ba vizita nia, Misionariu nee husu deit lia fuan tolu ba sira, paz iha mundu, damen no domin.
Rozalina mos haktuir lia fuan konsolasaun neebe Padre João fo ba nia wainhira nia tanis tanba ema kolia aat.” O tenke hanesan fulan naroman. Maske abu abu metan ka mutin taka, kuandu nia liu, nia fo naroman nafatin ba ema hotu, ba asu no grilu sira. Ita fuan tenke naroman nafatin ba ema,” dehan Rozalina.
Entretantu Padre João Felgueiras moris iha Guimaraes, Portugal, iha loron 19 junhu 1921, no simu ordenasaun nian hodi sai Amo Lulik iha loron 30 julhu 1950, iha ninia rai moris fatin. Iha tinan 1971, Misionariu Jesuita nee mai fali iha Timor-Leste hodi asumi kargu nuudar Vise-Reitor Seminariu Nossa Senhora de Fátima iha Dare, inklui mos hanorin lian Português iha Externato São José. Oras nee dadaun, mate isin Padre João Felgueiras nian tau hela iha Rezidensia Kongregasaun Jesuíta nian iha Taibesi, Díli, hodi hein serimonia funebre nian.
(car/joa)
