PM Xanana Apresia Programa RAEOA

DILI, STLTIMORLESTE.com — Primeiru Ministru (PM), Kay Rala Xanana Gusmão apresia programa RAEOA tanba konsidera bele ajuda hasai povu hosi kiak no mukit liuhusi dezenvolvimentu ekonómiku sustentável.

PM Xanana hatoo Xanana hato’o apresiasaun ne’e bainhira lidera reuniaun Komité Revizaun Polítika (KRP) ba preparasaun Orsamentu Jerál Estadu (OJE) 2027, iha Auditóriu Ministériu Finansas, Aitarak-Laran, Dili, Kinta (27/08/2026).

Nia dehan, programa dezenvolvimentu Autoridade Rejiaun Administrativa Espesiál Oé-cusse Ambeno (RAEOA), ne’ebé konsidera hanesan parte importante hosi polítika Governu atu hasai povu hosi kiak no mukit.

PM hateten Governu iha ona planu atu aumenta investimentu no harii mekanizmu finansiamentu, inklui banku ida ne’ebé bele fó asesu ba kréditu ba mikro, empreza ki’ik no empreza sira.

“Ha’u simu husi RAEOA programa balu ne’ebé kapas tebes. Ha’u husu ema sira atu komesa hanoin ba ne’e, aproxima no hakbesik aan ba povu hodi haree no senti sira bele halo saida. Ita labele sai ema kantoran,” Xanana hateten.

Nia subliña katak responsavel sira tenke hakbesik aan ba povu, rona no haree problema sira ne’ebé komunidade hasoru, hodi bele konsidera sira-nia nesesidade iha prosesu dezenvolvimentu.

Xanana mós ko’alia kona-ba nesesidade atu promove empreendedorizmu iha munisípiu sira, liu-liu hodi aproveita poténsia ekonómika ne’ebé kada munisípiu iha, envezde konsentra atividade hotu iha Dili.

RAEOA Diskuti Enerjia Renovável

Iha okaziaun ne’e, Prezidente Autoridade RAEOA, Régio da Cruz Salu, hamutuk ho Governu Sentral no kompanhia Omnix Global, realiza enkontru tékniku atu diskuti investimentu iha produsaun enerjia renovável liuhosi teknolojia hidrokinétika iha Oé-cusse.

Régio hateten katak RAEOA presiza reorganiza instituisaun no aumenta investimentu atu reforsa reziliénsia, dezenvolvimentu ekonómiku no kapasidade povu iha enclave.

Nia mós hateten katak RAEOA sei buka alternativa ba fornesimentu eletrisidade tanba dependénsia ba sentrál eletrika Oé-cusse aumenta kustu operasionál.

“Depois tinan 10 ona, investimentu tenke hahú ona, tanba to’o tinan 2026, RAEOA hetan nafatin finansiamentu husi sentrál. Kustu operasionál sentrál elétrika Inur Sakato Oé-cusse kuaze US$6 millaun resin,” Régio hateten.

RAEOA antes ne’e asina Memorandu Entendimentu (MoU) ho Omnix Global kona-ba investimentu iha painél solar. Agora, parte sira diskuti oinsá atu kontinua prosesu investimentu no posibilidade akordu Power Purchase Agreement (PPA).

Régio hateten investimentu enerjia renovável importante atu redús kustu eletrisidade no asegura enerjia ba atividade ekonomia, inklui planu RAEOA atu harii parke indústria.

RAEOA atualmente depende ba kapasidade 17,3 megawatt (MW) hosi sentrál eletrika Oé-cusse. Dependénsia ne’e halo Governu Sentral husu RAEOA atu buka fonte enerjia alternativa.

Prezidente Konsellu Administrasaun EDTL, E.P., Marito Ferreira, ne’ebé reprezenta Ministru Obras Públikas, hateten demanda eletrisidade iha Oé-cusse sei aumenta iha futuru. Tanba ne’e, nia konsidera investimentu iha enerjia solar presiza planeamentu no kapasidade bo’ot.

Diretór-Jerál Desentralizasaun no Governu Lokal Ministériu Administrasaun Estatál, António Augusto Guterres, konsidera investimentu enerjia renovável hanesan alternativa ba RAEOA atu redús kustu eletrisidade, maibé proposta ne’e presiza lori ba Konsellu Ministru atu hetan aprovasaun.

(jos)

Share it :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *