Presiza Halo Lei Fortifika Labarik Labele Faan Sasan

Foto: STL/Carme Ximenes

DILI, STLTIMORLESTE.com – Haree ba realidade neebe akontese iha rai laran, labarik sira sei kontinua faan sasan iha dalan ninin, governu no estadu tenke kria lei ida para fortifika estudante ka labarik sira labele faan sasan iha dalan ninin.

Liafuan nee haktuir husi Veteranu Rui Lopes ba STL iha nia servisu fatin Eskola Nikolao Lobato, Tasi-Tolu, Tersa (14/07/2026).

Nia hatete, parte ida mos dala ruma inan no aman sira mos la iha forsa hodi dudu oan sira ba eskola. Entaun sira tenke obriga labarik sira sai vitima, hodi bele ba faan sasan iha fatin sira hanesan iha estrada no fatin kruzamentu sira neebe fo risku ba sira nia aan.

“Ita hatene katak nasaun TL nee foun no labarik sira neemak sai jerasaun foun ba rai ida nee, liu-liu ba alin kiik oan sira. Ida nee ita labele husik hela, maibe tenke kria lei rigorozu ida para labarik sira nee labele faan sasan iha estrada ninin sira,”dehan nia.

Tuir nia katak, lolos situasaun sira nee labele akontese, se governu no estadu hamosu lei ida ba labarik sira neebe faan sasan iha dalan ninin tenke asegura fatin, atu nunee sira labele faan sasan. Tenke husu tuir sira, rajaun tanba saida mak faan nafatin. Inan aman mak obriga ou iha ema ruma mak haruka, tanba labarik sira kiik nee merese atu eskola laos ba faan fali sasan sira iha dalan ninin.

Nia afirma, nudar sidadaun husu ba parte kompetensia governu no estadu para bele foti desizaun neebe mak rigoroju liu ba alin sira neebe faan sasan iha dalan ninin sira. Karik sira faan desizaun saida mak tenke foti, ida neemak importante atu halo ba oin.

Presiza halo sosializasaun ba komunidade atraves husi autoridade xefi suku no xefi aldeia sira atu hakbesik aan ba sira nia povu no komunidade, tanba sira mak hatene liu no bele fo hatene ba komunidade sira katak, labarik no estudante kiik sira la merese atu ba faan sasan iha dalan ninin maibe sira iha obrigasaun atu ba eskola.

“Dala ruma inan aman balun laiha kbiit atu suporta oan sira ba eskola maibe dalan iha. Estadu ho governu sira iha solusaun bainhira karik inan inan aman neebe laiha kbiit atu suporta sira ba eskola, dalan iha para atu rejolve situasaun nee. Tanba dadaun nee governu iha programa bolsa da mae ba inan aman neebe laiha kbiit liu husi ministeriu neebe kompetente haree ba asuntu ida nee hodi responsabiliza ba, maibe tenke buka hatene no buka tuir. Familia no inan aman mak tenke esforsu hodi buka tuir hodi hatene, sekuandu lakohi esforsu hodi buka hatene estadu no governu mos labele tun mai husu tuir fali,” nia tenik.

Tanba nee autiridade lokal sira tenke buka tuir hatene ninia komunidade neebe mak haruka sira nia oan ba faan sasan nee, tenke husu tuir sira nia rajaun.

Nunee Sidadaun Paulino Alves hatete, situasaun nee presiza fo atensaun makas ba inan aman sira neebe haruka sira nia oan ba faan sasan, tanba labarik sira nee merese atu ba eskola laos atu ba faan sasan iha dalan ninin. Sekarik inan aman laiha kbiit hodi foo an ba eskola, labele tur nonok buka tuir informasaun ba autoridade lokal sira hodi asesu ba iha programa bolsa da mae atu nunee bele rejolve sira nia problema, labele halo fali sira nia oan mak sai vitima.

Nia hatutan, husu ba autoridade lokal sira atu hakbesik aan ba sira nia komunidade hodi hatene tuir povu nia situasaun, no bolu atensaun ba komunidade neebe haruka sira nia oan ba faan sasan.

Entretantu Instituto Defesa dos Direitos da Criança (INDDICA), iha dia 09 de Julu tinan nee lansa ona kuadru avizu dahuluk iha area Timor Plaza, ho mensajen forte ba komunidade sira katak “labele husik labarik faan sasan iha estrada.” Inisiativa nee atu sensibiliza ba publiku kona-ba perigu neebe labarik sira hasoru bainhira faan iha kruzamentu no fatin sira ho movimentu trafiku neebe aas.

Tuir Prezidente INDDICA, Dinorah Granadeiro, hateten, sira hili Timor Plaza nuudar fatin lansamentu dahuluk tanba loron-loron labarik barak kontinua faan sasan iha kruzamentu refere.

Nia esplika, maski dader balun sei ba eskola, hahu husi meudia too kalan labarik sira fila fali ba estrada atu faan sasan. Kampaña ida nee laos deit atu instala kuadru avizu, maibe atu hamenus konsiensia publika no bolu inan-aman, família no komunidade atu la envolve labarik sira iha atividade ekonomia iha estrada. Tuir nia, labarik hotu-hotu iha direitu atu hetan edukasaun, protesaun no moris iha ambiente neebe seguru.

(dom)

Share it :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *