DILI, STLTIMORLESTE.com – Tetum ho lingua português hanesan lingua ofisial, tanba nee profesor presiza iha konhesimentu ba lingua refere hodi hanorin estudante sira.
Asuntu nee hatoo husi Jeremias P. de Jesus nuudar Diretor Eskola Sekundariu Nobel da Paz ba STL iha nia knaar fatin Kintal Boot, Dili, Segunda nee (10/08/2026).
“Programa ba oin nee, ami nian eskola privada hakarak dezenvolve nafatin lingua ofisial tetum ho português, nee duni profesor neebe ba oin ami atu simu ema neebe pelumenus komprende lingua português mak tama hanorin iha ami nian eskola ida nee, tanba tetum ho português hanesan ita nian lingua ofisial,” nia afirma.
Nia dehan, bele hatene lingua inglês no lingua seluk, maibe tenke hatene português tanba lingua, nee duni ninia programa ba oin sei konvida profesor português, atu nunee bele fo formasaun ba profesores sira.
“Bainhira fulan tolu seidauk komprende português, nee aumenta ba fulan neen nomos bele aumenta too tinan ida, tanba nee sei halo karta ba profesor português sira para bele mai hanorin ami nian profesor sira,” nia esplika.
Iha fatin seluk, Superintendente Edukasaun Munisípiu Dili, Cesarina C. Guterres dehan, hakarak ka lakohi tenke aplika lian ofisial tetum no português iha eskola idak-idak, atu nunee estudantes sira bele aprende diak liu tan lian refere.
“Klaru katak, ita nian lian português no tetun eskola sira hakarak ka lakohi tenki aplika iha eskola sira, maibe ita nian eskola sira neebe mak manorin sira nafatin uza lian tetum nee mos lian ofisial hotu, lingua ofisial português no tetum bazeia ba konstituisaun RDTL iha artigu 13 neebe mak hakerek ona iha nee ba,” nia dehan.
Nia dehan, formasaun ba reforma kurikulu ba klase 8 ano ba materia lingua português sei realiza iha fulan Setembru 2026, nee duni lian ofisial tetum no português neebe mak durante nee manorin sira uza iha prosesu ensinu aprendizajen ninia.
Nunee mos profesor husi EBC Fatumeta, Feliciano Gusmão hatete, língua português importante atu aplika iha eskola hotu-hotu, hodi nunee estudantes sira bele aprende hodi koalia no iha fatin neebe deit sira iha ba, bainhira remata estudu, ba too iha ensinu superior mos sira bele iha konhesimentu ba língua refere.
“Tanba ita nian língua português sai hanesan lian ofisial iha Timor Leste no sai hanesan mos lian iha CPLP nian. Atu nunee ita nian estudante sira tenki aprende duni hodi nunee aban banrua sira bele implementa iha sira nian moris,” nia esplika.
(jac)







