DILI, STLTIMORLESTE.com – Tribunal Judisial Primeira Instansia Dili (TJPID) liu husi leitura akordaun deside kondena arguidu inisial DdAX, ho pena suspensaun no indemnizasaun.
Iha leitura akordaun neebe lee sai husi Juiza estajiada katak, Tribunal konsidera faktus neebe konsta iha akuzasaun provadu katak, momentu neeba lezada inisial SL atu ba misa lao iha estrada ninin, depois arguidu konduz motorizada hodi hadau telefone neebe lezada kaer hela iha nia liman.
Tribunal konsidera, provadu mos momentu neeba arguidu tenta halai maibe lezada kaer hela arguidu nia faru hodi rasta no ikus mai rezulta lezada nia telefone monu ba rai no hetan estragus.
Tribunal deklara, arguidu konfesa ba faktus neebe iha, no Tribunal rona deklarasaun lezada, husi lezada deklara katak perdua ona arguidu, maibe husu arguidu atu fo fali osan US$ 320 atu lezada bele sosa fali telefone foun, tanba lezada nia telefone neebe hetan estragus momentu sosa ho folin US$ 320.
Bazeia ba deklarasaun, prova dokumental sira neebe iha, ikus mai koletivu deside aplika pena prizaun tinan 2 suspende tinan 5 ba arguidu. Tribunal mos kondena arguidu atu selu indemnizasaun ba lezada US$ 320.
Tribunal fo prazu fulan rua ba arguidu atu selu indemizasaun ba lezada, se liu husi fulan rua nee Tribunal sei aplika sansaun ba arguidu.
Tribunal mos esplika ba arguidu.atu la konkorda ho desizaun Tribunal nian bele liu husi nia defeza halo rekursu ba iha Tribunal Rekursu durante prazu loron 30 nia laran.
Antes nee, iha alegasaun nee Prokurador prosesu Renato Bere Nahak deklara katak, faktus sira neebe mak konsta iha akuzasaun nee provadu hotu, bazeia ba arguidu nia deklarasaun iha Tribunal.
Prokurador deklara, arguidu laos foin mak komete krime dala ida, maibe arguidu komete krime dala barak ona no la iha mudansa ba nia hahalok neebe mak nia halo.
Ho aktu arguidu nian, MP matein ho akuzasaun neebe iha, solisita ba iha Tribunal Koletivu atu kondena arguidu ho pena prizaun tinan 5 no indemnizasaun Sivil US$ 320 tuir artigu 417, indemnizasaun krime artigu 104 nia danus kauzadus.
Enkuantu parte defeza, Defensor Publiku Manuel Amaral deklara katak, arguidu arepende ba nia hahalok neebe nia halo no arguidu mos prontu selu fila fali lezada nia telefone neebe mak arguidu atu foti.
Defeza deklara, maibe la konsege foti telefone, tanba lezada no arguidu hadau malu telefone no iha akontesimentu nee lezada hakilar no komunidade barak mak mai ajuda, nunee arguidu la konsege foti telefone, maibe telefone nia layar kotuk no oin rahun, no arguidu mos prontu responsabilidade.
Defeza husu Tribunal atu konsidera faktus balun, haree antenuantes no sirkunstasia sira nee hotu, atu Tribunal bele tetu no aplika kastigu kiik tinan 3 no suspende nia ezekusaun.
Tuir faktus sufisiente katak, iha loron 24 de Dezembro 2025, iha Vila Verde, Dili, iha oras 20h00 kalan, momentu neeba lezada sai husi uma atu ba misa iha Katedral, nunee bainhira lezada SL lao iha dalan, lezada haree arguidu para hela motor iha dalan.
Bainhira lezada lao husi arguidu DdAX nia sorin, lezada mos kaer hela nia telefone ho marka Iphon 11, iha lezada nia liman, nunee derepente deit arguidu hadau kedas lezada nia telefone husi lezada nia liman no konsege arguidu atu hodi halai.
Bainhira arguidu atu halai, nunee lezada mos tenta hodi hadau fali lezada nia telefone no lezada konsege kaer iha arguidu nia faru kotuk hodi rasta no la husik, nunee arguidu mos halai nafatin ho motor too lezada hetan monu kauza kanek.
Iha momentu arguidu tenta atu halai husi fatin akontesimentu, maibe la konsege tanba ema barak mai hobur lisuk arguidu hafoin kaer kedas arguidu iha fatin akontesimentu.
Konsekuensia direta husi arguidu sira nia konduta nee, halo lezada hetan prejuizu iha momentu neeba, tanba lezada nia telefone mos hetan estragus no lezada mos hetan kanek iha ain tur no ain fuan tanba arguidu rasta ho motor.
Arguidu halo ho forma livre, deliberada no konsiente, hatene momos (ben sabendo) katak, telefone refere laos pertensia ba nia, substrai ka obriga entrega ba nia ho violensia, hodi kontra lezada nia vontade.
Arguidu mos hatene hela katak, hahalok sira nee proibidu tuir lei penal.
Tanba nee, arguidu DdAX komete krime ida Roubo tuir artigu 253 husi Kodigu Penal.
Iha audensia Julgamentu nee prezide husi Juiz kolektiva, Argentino Nunes, Julmira auxiliadora, Juiza Estajiaria, no Ministeriu Publiku reprezenta husi Prokurador Luis Hernani Rangel, no arguidu hetan asistensia legal husi Defensor Publiku, Manuel Amaral.
(ter)
