TL fó Atensaun ba Ponte ASEAN-CPLP

Prezidente Republika Jose Ramos Horta. (Foto: STL/Emerenciana Pinto)

DILI, STLTIMORLESTE.com — Timor-Leste (TL) hakarak uza nia membru ASEAN atu hametin ligasaun ekonómika no diplomátika entre Ázia no mundu luzófonu.

Prezidente Repúblika, José Ramos-Horta defende Timor-Leste nia papél estratéjiku nu’udar ponte entre Sudeste Aziátiku no nasaun sira membru CPLP, inklui Angola.

Ramos-Horta hato’o pozisaun ne’e iha diskursu durante selebrasaun tinan 51 Independénsia Angola nian, iha Hotel Timor, Kinta kalan Dili, iha 19 Novembru 2026.

Nia destaka katak, Timor-Leste nia adezaun ba ASEAN, iha 26 Outubru 2025, nu’udar Estadu-membru ba dala sanulu-resin-ida, loke oportunidade foun ba kooperasaun entre rejiaun Sudeste Aziátiku no mundu luzófonu.

Tuir Prezidente, Timor-Leste bele dezenvolve papél importante atu hakbesik Angola no nasaun CPLP seluk ba merkadu, rede kooperasaun no oportunidade ekonomia iha ASEAN.

Nia afirma katak, Angola mós iha kapasidade atu kontribui ba aprofundamentu relasaun entre Áfrika no Ázia, konsidera nia pozisaun no influénsia iha kontestu kontinente Afrikanu.

Ramos-Horta konsidera katak ligasaun entre rejiaun rua ne’e labele limita de’it ba relasaun diplomátika, maibé tenke envolve kooperasaun ekonómika, sientífika, kulturál no teknolojia.

Nia mós hateten katak, Timor-Leste no Angola bele fahe esperiénsia iha dezenvolvimentu instituisaun, integrasaun rejionál no kooperasaun internasionál.

Iha área ekonómika, Prezidente ne’e destaca oportunidade atu dezenvolve investimentu, turizmu, agrikultura, infraestrutura no dezenvolvimentu rekursu umanu.

Nia subliña katak, Timor-Leste presiza aproveita nia pozisaun iha ASEAN atu kria oportunidade ba emprezáriu, investidór, estudante no profisionál sira hosi nasaun CPLP.

Kooperasaun ne’e bele ajuda hasa’e kontaktu entre povu sira, promove interkámbiu koñesimentu no loke asesu ba merkadu foun.

Ramos-Horta mós refere ba solidariedade iha organizasaun internasionál, inklui interese Angola nian atu hetan apoiu hosi Timor-Leste no parseiru ASEAN sira ba kandidatura diplomata angolana Josefa Sacko ba kargu Diretora-Jerál FAO.

Inisiativa ne’e hatudu importánsia kooperasaun entre nasaun sira iha plataforma multilaterál, hodi hametin reprezentasaun no influénsia iha instituisaun internasionál.

Prezidente ne’e enfatiza katak Timor-Leste bele transforma nia pozisaun hanesan membru ASEAN no CPLP ba vantagem diplomátika no ekonómika, hodi hametin ligasaun entre Sudeste Aziátiku no mundu luzófonu.

Ho estratéjia ne’e, Timor-Leste iha oportunidade atu afirma nia papél nu’udar ponte entre rejiaun rua no promove kooperasaun ne’ebé fó benefísiu ba povu sira.

(eme)

Share it :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *