Xefe Suku Costa Husu Rezolve Kazu Malnutrisaun

Xefe Suku Costa, Francisco Colo. (Foto: Espesial)

AMBENO, STLTIMORLESTE.com – Liu husi enkontru dahuluk Konselhu Konsultivu iha Rejiaun Administrativa Espesial Oecusse Ambeno (RAEOA), lidera husi Prezidente Autoridade, Regio da Cruz Salu ho membru 43, Xefe Suku Costa, Francisco Colo husu governu Autoridade rezolve kazu malnutrisaun.

Xefe Suku Costa, Francisco Colo husu ba Prezidente Autoridade atual neebe lidera husi Regio da Cruz Salu ho Sekretariu Rejional nain 3 inklui Diretor Rejional sira hotu atu serbisu hamutuk rezolve kazu malnutrisaun neebe sei kontinua aas iha Oecusse 47% liu husi intervensaun direita.

“Hau husu ba governu Autoridade atu kria politika oinsa redus kazu stunting malnutrisaun iha Oecusse neebe sei kontinua aas 47% prorsentu ida nee sei nafatin, ida nee nia sala iha neebe, tenke rezolve ona, husu atu labele konsentra deit ba serbisu administrasaun mais tenke tau importansia ba problema nee hodi rezolve,” dehan Xefe Suku Costa, Francisco Colo iha Salaun 1 de Maiu Palaban, Suku Costa, Postu Administrativu Pantemakassar RAEOA, Sesta (03/07/2026 iha enkontru dahuluk Prezidente Konselhu Konsultivu neebe lidera direitamente husi PA-RAEOA ho membru Konselhu konsultivu sira hamutuk 43.

Iha biban nee nia lebanta mos Programa Merenda Eskolar (PME), tenke lao tuir matadalan neebe aprova ona husi Ministeriu Edukasaun (ME) hodi kontinua garante hijiene, tanba hahan sira nee maka bele kontribui atu redus kazu malnutrisaun iha Oecusse, tanba realidade.

“Hau fo rekomendasaun ba Autoridade RAEOA, tenke halo fiskalizasaun ba eskola sira neebe maka dadaun implementa ona programa merenda Eskola nee, tanba hau nuudar Xefe Suku, la aseita ho kazu malnutrisaun iha Oecusse neebe ninia prosentazen sedauk tun too agora, ate atu sae fali tan mak iha, entaun pergunta ba ita, bainhira mak ita rezolve,” nia rekomenda ba Autoridade RAEOA.

Nunee mos Xefe Suku Cunha, Domingos Seco Caunan husu mos ba Autoridade RAEOA, atu tau importansi ba Ema ho Defisiensia (EhD) sira iha Oecusse, tanba daudaun labele asesu sira nia subsidiu, problema iha neebe tenke rezolve.

“Ami haree, daudaun Problema barak mak agora akontese ba ita nia maluk EhD iha Oecusse no daudaun sira labele asesu sira nia subsidiu seguransa social, tanba foin dadaun nee barak mak la simu, kauza husi dehan iha mudansa no afeta barak mak la priense kriteria, karik parte sosial tuun direita hodi observa ita nia EhD sira, atu fasilita sira oinsa bele trata sira nia dokumentu balun. Ita labele husik sira hanesan nee, tanba kada fulan sira sira simu maibe tanba deit iha mudasan sira labele simu, nee ita halo sira laran kanek, labele husik sira iha kotuk,” afirma Luirai Suku Cunha, Domingos Seco Caunan.

Relasiona ho preokupasaun lider komunitariu sira iha Oecusse neebe lebanta problema malnutrisaun ho EhD sira iha Oecusse, Prezidente Autoridade RAEOA, Regio da Cruz Salu neebe assume kaar mos hanesan Prezidente Konselhu Konsultivu, rekonhese duni problema neebe Xefe Suku sira iha Oecusse neebe maka sai mos mebru konselhu Suku lebanta kona ba kazu malnutrisaun iha Oecusse sei nafatin 47%.

“Hau hanoin, enkontru ida nee importante, Xefe Suku sira nuudar membru Konselhu Konsultivu, reprezentante povu iha Oecusse, bele levanta probema sosial sira nee iha Oecusse, ita sei deskuti hamutuk atu tau iha planu tinan oin ho meneira oinsa mak bele rezolve, tanba nee Xefe Suku sira lebanta kestaun hirak nee, tenke konsidera liu husi Autoridade RAEOA tanba nee ezijensia,” Afirma PA-RAEOA, Regio da Cruz Salu.

Antes nee, Sekretariu Rejional Serbisu komunitaria no organizasaun urbana, Merita Marques Lafu dehan, relasiona ho kazu malnutrisaun iha Oecusse neebe sei kontinua aas, husi parte Governu liu husi Ministeriu Saude ho parseiru dezenvolvimentu sira husi DFAT neebe apoiu fundus husu Governu Australia, kontinua serbisu hamutuk atu haree problema nee liu husi sosializasaun ba povu kona ba aihan nutritivu neebe maka povu rasik maka produs hodi uza ba konsumu.

“Ita nafatin halao sosializasaun ba komunidade sira, atu rezolve problema malnutrisaun iha nasaun TL, liu-liu iha Oecusse liu husi promosaun aihan neebe proteina neebe povu kuda iha sira nia toos, atu prosesa aihan sira nee hodi bele konsumu, nunee mos dadaun liu husi programa merenda Eskolar, rekomenda ba eskola hotu-hotu atu utiliza produtu lokal hodi tein ba ita nia oan sira,” dehan nia.

Nunee mos Diretor Rejional Serbisu Edukasaun, Vincencio Cono husu atu produtu aihan ba merenda escolar nee, tenke uza produtu lokal no ayam potong la tama iha merenda eskolar, hodi hasae nutrisaun labarik sira iha Oecusse.

(jos)

Share it :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *