BAUKAU, STLTIMORLESTE.com – Servisu Munisipal Edukasaun Munisipiu Baukau seidauk koloka hikas profesora Suzana Baptista Freitas ba eskola Ensinu Baziku Filial Uaiburu, Postu Administrativu Baguia, Munisipiu Baukau.
Tuir informasaun neebe STL iha, profesora Suzana Baptista Freitas nuudar Profesora bolsa kandidatu tinan 2024 hafoin liu selesaun vaga neebe Ministeriu Edukasaun asunsia iha faze dahuluk neebe aloka mai Munisipiu Baukau hamutuk nain 50.
Profesores nain 50 neebe Ministeriu koloka mai Baukau molok profesores sira kontinua hakat ba eskola difinidu sira mak hanesan, Profesora hetan kolokasaun ba eskola Ensinu Baziku Filial Uaiboru iha Suku Hae-Coni, Postu Baguia nee, mak iha loron 21 Maiu 2024 Servisu Edukasaun Baukau halao seremonia entrega profesores bolsa kandidatu nain 50 refere ba diretor eskola ensinu baziku sentral sira iha eskola ensinu baziku terseiru siklu Vila Nova Baukau.
Hafoin seremonia entrega profesores bolsa kandidatu sira ba kada eskola neebe difinidu ona tuir vaga iha Komisaun Funsaun Publiku neebe profesora Suzana Baptista Freitas loloos hetan kolokasaun ba eskola Ensinu Baziku Filial Uaiboru iha Suku Hae-Coni, Postu Baguia.
Durante kolokasaun refere profesores Suzana Baptista Freitas la hanorin estudante iha eskola Ensinu Baziku Filial Uaiburu, tanba kondisaun gravida iha neebe momentu loron 21 Maiu 2024 hela ba fulan 4. Ho situasaun nee Servisu Edukasaun Munisipal Baukau muda nia husi Eskola Uaiburu ba hanorin fali estudante sira iha eskola Ensinu Baziku Filial Buasare Kaibada, Postu Baukau Vila, maibe nee provizoriu deit, tanba bainhira partu no loron 40 remata bele muda hikas ona ba eskola Uaiburu. Maibe situasaun nee too ohin loron seidauk akontese, tanba Servisu Munisipal Edukasaun Baukau seidauk realoka profesora refere ba eskola Uaiburu.
“Ami preokupa tebes, tanba laiha linha koordenasaun dezisaun mutlak husi diretor edukasaun la konsulta dirijente EBC diretor edukasaun mak foti inisiativa koloka profesora nee,” Hateten eis Diretor Ensinu Baziku Sentral Ossohuna Baguia, Satornino Fernandes Pereira ba STL, liu husi telefone, Kuarta (20/08/2025).
Eis Diretor nee katak, profesora Suzana neebe iha tinan 2024 koloka ba eskola Uaiburu, tanba eskola nee rasik durante nee iha deit profesor nain 1 responde ba estudante sala 4 kompostu primeiru too kuarta klase, maibe razaun profesora Suzana infrenta kondisaun saude mak Diretor Servisu Edukasaun Baukau iha tinan 2024 nee kedas foti desizaun muda profesora refere ba fali eskola Buasare too agora seidauk koloka hikas profesora refere.
Nunee husi tinan 2024 too 2025 nee profesor nain 1 deit iha eskola Uaiburu kobre estudante sira husi tuku 08:00 too 13:00, nee fo impaktu ba estudante sira nia prosesu aprendizajem, tanba nee husu Diretor Servisu Munisipal Edukasaun Baukau responsabilidade ba asuntu nee.
“Nee kontra lei Funsaun Publiku koloka tuir despaisu, tanba la koloka mai nee, hau uluk nuudar dirijente eskola, maibe agora troka ona hau, entaun nia mak iha power tomak halo karta ida rekomenda ba Ministeriu Edukasaun atu koloka fali profesor ida mai Uaiburu,” katak eis Diretor EBC Ossohuna.
Nia argumentu, hafoin desizaun Servisu Munisipal Edukasaun Baukau muda profesora Suzana ba eskola Ensinu Baziku Filial Buasare, nia parte tenta atu halo karta ba Ministeriu Edukasaun kona-ba kestaun nee, tanba profesora Suzana koloka ba eskola Uaiburu, kolokasaun husi Komisaun Funsaun Publiku, maibe planu nee la realiza, tanba iha fulan Agosto 2024 nia parte hetan troka husi Gaspar de Pinto nuudar Diretor EBC Ossohuna, nunee Diretor EBC Ossohuna atual mak iha kompetensia tomak haree asuntu refere hodi estudante sira labele lakon materia iha tempu prosesu aprendizajen.
Maibe hatan ba kestaun nee Diretor Servisu Munisipal Edukasaun Baukau, Afonso dos Santos da Costa rekoinhese, kolaka profesora Suzana Baptista Freitas ba eskola Ensinu Baziku Filial Buasare, tanba kondisaun gravida, maibe Servisu Munisipal sei haree bainhira profesora refere livre ona husi kondisaun refere sei koloka hikas ba eskola Uaiburu iha tempu besik.
“Ita haree fo hatene nia ba fila fali, tanba nia nee uluk koloka ba neeba, tanba nia mai Buasare kondisaun moras, maibe agora diak ona fo hatene ba fila fali,” Afonso hatan ho lia badak.
Enkuantu nota informasaun kona-ba kolokasaun profesores bolsa kandidatu 2024 neebe STL asesu katak, tuir despaisu ministerial numeru 19/2024, loron 13 Maiu kona-ba determina abertura konkursu bolsa kandidatu dosente neebe anexa deklarasaun rekerente tuir artigu 47 kona-ba regulamentu rekrutamentu ingresu karreira dosente.
Nunee mos bazeia ba aprovasaun diploma ministerial numeru 82/2023, loron 22 dezembru fo sai pontu tolu importante ba kandidatu sira hodi deklara hanesan; (i) prosesu selesaun no kolokasaun hanesan dosente iha eskola ida, sei depende ba vaga iha futuru tuir determinasaun husi Ministeriu Edukasaun no Komisaun Funsaun Publika, (ii) tama ba bolsa kandidatu la rezulta katak, hau iha ona serbisu no relasaun serbisu ho Estadu no (iii) hau laiha direitu atu ezije tenke tama iha karreira dosente tanba deit hau tama iha bolsa kandidatu.
Aleinde nee, tuir alinea b, numeru 2, artigu 21 no 22 kona-ba regulamentu rekrutamentu, kada kandidatu deklara katak: (i) hau hatene katak hau labele ezije atu hetan kolokasaun iha munisipiu neebe hau identifika iha rekerimentu. Ida nee karik hau hetan xamada hodi tama ba karreira dosente no (ii) hau prontu atu simu kolokasaun iha fatin neebe deit iha territoriu nasional.
(tom)







