Sidadaun Estranjeiru Nain 3 Submete ba Prosesu Interogatoriu

Foto: STL/Terezinha De Deus

DILI, STLTIMORLESTE.com – Sidadaun estranjeiru nain 3 neebe ho inisial ZOT, YE no Z submete ona ba prosesu primeiru interogatoriu iha Tribunal Judisial Primeira Instansia Dili, tanba deskonfia komete krimi deskaminu no fraude fisikal.

Tuir Advogadu Privadu, Januario Martins katak, sira nia kliente lori mai iha Tribunal, tanba deskonfia komete krime rua.

“Ministeriu Publiku husu mai Tribunal hodi hasai mandadu detein estranjeiru nain tolu, husi Xina nain rua no mos Indonezia nain ida, halo detensaun ba sira tanba deskonfia, iha indisus sira komete krimi rua deskaminu no fraude fiskal, “dehan Januario ba jornalista sira iha Kaikoli, Kinta (28/08/2025).

Advogadu nee hatutan, iha prosesu primeiru interogatoriu nee Ministeriu Publiku aprezenta mai hodi husu Tribunal atu avalia provas inisial sira neebe iha, atu asegura prosesu investigasaun neebe sei lao.

Tanba iha alegasaun Ministeriu Publiku (MP) nian husu Tribunal atu aplika medida neebe aas, medida proivisaun de auzensia tanba konsidera ema sira nee sidadadaun estranjeiru hodi prende sira nia passaporte, no MP husu atu aplika prestasaun kausaun ba Xineza nain rua kada ema ida 10 mil dolar, ba sidadaun Indonezia husu atu aplika medida prestasaun kausaun 25 mil.

Maibe Defeza husu atu Tribunal haree didiak verifika hodi hili medida koasaun, neebe adekuadu hodi asegura prosesu investigasaun neebe sei lao hela.

Nunee Defeza la konkorda ho kausaun nee, maibe tanba nesesidade investigasaun koopera, ho ida nee husu atu mantein medida Termo Indentidade Rezidensia (TIR).

Entretantu prosesu primeiru interogatoriu nee, prezide husi Juiza Ersilia de Jesus, Ministeriu publiku reprezenta husi Prokurador Matias Soares, arguidu hetan asistensia husi Advogadu Privadu nain tolu.

Antes nee Polisia Nasional Timor Leste (PNTL) liu husi Diresaun Servisu Investigasaun Kriminal (DSIK) kumpri mandadu Tribunal Judisial Primeira Instansia Dili (TJPID) ho NUC 0037/24PGGCC hodi halo buska domisiliaru, aprensaun no mandadu detensaun ba Sidadaun Xina. Buska domisiliariu no aprensaun nee PNTL halao iha loron Segunda (25/08) dadeersan maizumenus tuku 09h00 iha loja Kalokodou iha Audian.

Iha buska nee, autoridade Polisil mos halo identifikasaun ba estranjeiru sira nee, no foti mos evidensia balu ligadu ho krime neebe deskonfia sira komete krime fraude fiskal previstu iha artigu 314.

No sidadaun estranjeiru sira nee mos deskonfia komete mos Artigu-317 Kodigu Penal Timor-Leste koalia kona-ba fraude fiskal, kastigu hahalok hanesan subar ka altera faktu ka valor sira iha rejistu kontabilidade ka deklarasaun hodi evita selu impostu ka hetan benefisiu fiskal neebe la justu, no ezekusaun tranzasaun falsu. Kastigu sira varia hosi prizaun to tinan tolu to multa to loron 360, depende husi gravidade husi vantajen finanseiru.

Jornalista: Terezinha De Deus
Editora: Carme Ximenes

Share it :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *