FRETILIN Deskonfia Mosu Favoritismu & Korupsaun, iha Implementasaun Projetu Uma Dignu

Deputadu Bankada FRETILIN, Jaoquim dos santos. (Foto: Media PN)

DILI, STLTIMORLESTE.com – Bankada FRETILIN deskonfia mosu favoristimu no korupsaun iha implementasaun projetu harii uma dignu, neebe oras nee implementa hela iha munisipiu balu.

Deputadu Bankada FRETILIN, Jaoquim dos santos hatete, politika harii uma dignu tuir lo-loos Ministeriu Abitasaun Komunitaria iha deit kompetensia atu deside deit politika, maibe jestaun nee fo Prezidente Autoridade Munisipiu sira, tanba koalia kona-ba atividade sira iha area rurais nee laos ministeriu nia responsabilidade.

Nia dehan, se konstrusaun uma dignu nee kontrola direita husi Ministeriu Abitasaun Komunitaria, bele hamosu favoritismu no korupsaun .

Tuir lo-loos Ministru foti deit mak desizaun atu implementa politika harii uma dignu nee, maibe jestaun jere osan nee tenke atribui ba iha munisipiu sira, ministru deskonfia munisipiu sira la hatene uza osan, tanba nee mak la fo kompetensia, hau apela kedas projetu nee hotu ga la hotu sei mosu koruptores iha implementasaun projetu harii uma dignu nee.

“Tanba sa mak ministeriu foti hotu kompetensia sira nee mai iha sentral, inveza desentraliza, ita agora iha faze atu halo desentralizasaun poder. Hau deskonfia politika favoritismu no bele hamosu korupsaun, bele mos hamosu desviu orsamentu,” hatete Deputadu Juaquim wainhira debate OJE tinan fiskal 2026 ba Ministeriu Abitasaun Komunitaria, iha plenaria PN, Kuarta (19/11/2025).

Nia hatutan, tender neebe Ministeriu Abitasaun Komunitaria loke ba kompanhia sira nee hanesan kurtina deit, tanba sei aprova projetu nee ba iha grupu favoritismu sira.

Nia realsa, iha VIII Governu Konstitusional koalia kona-ba uma naroman ba povu, badaen sira iha suku laran mak halo, material konstrusaun hotu-hotu mai husi suku, maibe iha implementasaun projetu uma dignu nee loke fali tender.

“Uma kbiit laek neebe uluk VIII Governu harii nee la too rihun US$ 20, ho deit rihun US$ 17, ema sira iha suku laran mak halo, hau koalia ida nee tanba konseitu nee Ministru Abitasaun Komunitaria ho Dezenvolvimentu Rural,” hatete Deputadu nee.

Iha fatin hanesan, Deputaddu Bankada Partidu Demokratiku (PD), Mariano Fernando Malik husu Ministeriu Abitasaun Komunitaria atu kontinua halo servisu, tanba sala nee autoridade judisiaria sira, KAK bele kolia, laos deputadu sira husi bankada opozisaun.

“Hau atu hatan deit preokupasaun husi Deputadu Joaquim dos Santos neebe hatete katak, implementasaun projetu uma dignu iha favoristismu no sei hamosu korupsaun, hau hanoin nasaun nee iha institutisaun relevante hanesan Tribunal neebe intrega ba sira atu halo sira nia servisu,” dehan Deputadu Malik.

Nunee mos Deputada Bankada CNRT, Cedelizia Faria dos Santos mos dezafia Ministeriu Abitasaun Komunitaria atu kontinua servisu, tanba tuir fiskalizasaun neebe implementasaun projetu uma dignu nee lao ho diak tebes.

“Hau hakarak fo apresiasaun ba servisu diak neebe ita nia Visi Ministru mo Ministru Abitasaun Komunitaria, hau hanoin ita boot sira nia programa kapas, povu gosta, ami halo fiskalizasaun haree ho matan, neebe lalika rona sira seluk nia komentariu,” dehan nia.

Entretantu orsamentu husi Ministeriu Dezenvolvimentu Rural no Abitasaun Komunitaria hamutuk US$13.648.636, total husi orsamentu nee aloka ba salariu vensimentu US$ 4.581.643, bens no servisu US$ 1.691.935, tranferensia publika US$ 5.000.00, kapital menor US$ 300.00 no kapita dezenvolvimentu US$ 2.075.058.

Iha votasaun ba Orsamentu Jeral Estadu (OJE) 2026 ba Ministeriu Abitasaun Komunitaria ho votu afavor 42, kontra 0 no abstensaun 23.

Jornalista: Alberto Menezes
Editora: Carme Ximenes

Share it :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *