Japaun Apoiu Konstrusaun Postu Saude iha Ainaro no Eskola Primaria iha Atauro

ASINA AKORDU - Embaixador Japaun ba Timor-Leste, Yamamoto Yasushi ho Diretor ONG Haburas Dezenvolve Talentu (HADEZTA) Munisipiu Ainaro, Francisco de Araujo, asina akordu harii Postu Saude iha Suku Nunumoge, Postu Hatu-Builko, Munisipiu Ainaro, neebe asisti husi Ministra Saude, Elia Antonio de Araujo dos Reis Amaral, SH (klaran) ho Prezidente Autoridade Munisipiu Ainaro, Manuela Gorgina Carmo Bucar Corte Real, iha Edifisiu Embaixada Japaun, Pantai Kelapa, Dili. (Foto: STL/Germano de Sousa)

DILI, STLTIMORLESTE.com – Governu Japaun liu husi nia Embaixada iha Timor Leste ho ONG lokal Haburas Dezenvolve Talentu (HADESTA) no Assosiasaun Hanoin Ba Futuru Juventude (AHFJ) asinatura ba kontratu asistensia sira ba projetu kontrusaun Postu Saude nian iha Suku Nuno-Mogue, Postu Administrativu Hatu-Builico, Munisípiu Ainaro, no Projetu konstrusaun Edifísiu Eskola Bazika Filial (EBF) Berao nian iha Suku Makadade, Autoridade Administrativa Atauro.

Serimonia asinatura nee halao iha Edifisiu Embaixada Japaun iha Pantai Kelapa, Dili, Tersa (10/2/2026).

Asinatura nee halao husi Embaixador Japaun mai Timor Leste, YAMAMOTO Yasushi ho Diretor HADESTA, Francisco de Araujo no Diretor Executivu Assosiasaun Hanoin Ba Futuru Juventude, Angelo Fernando Ximenes.

Ministra Saude, Elia Antonio de Araujo dos Reis Amaral, SH ho Prezidente Autoridade Munisipiu Ainaro, Manuela Gorgina Carmo Bucar Corte-Real, Prezidente Autoridade Administrativa Atauro, Mateus Belo no Diretor Jeral Edukasaun Pre-Eskolar, Edukasaun Bazika Ministeriu Edukasaun, Apolinario Serpa Rosa, sai sasin iha serimonia asinatura projetu rua nee.

Liuhosi diskursu, Embaixador Japaun mai Timor Leste, YAMAMOTO Yasushi hatete asistensia nee fornese liu husi Japaun nia eskema asisténsia dezenvolvimentu “Subvensaun Asisténsia ba Projetu Seguransa Umanu iha Baze (GGP).”

Nia dehan iha implementasaun projetu nee, HADEZTA sei halo konstrusaun ba Postu Saúde iha Suku Nuno-mogue, Munisípiu Ainaro no Assosiasaun Hanoin Ba Futuru Juventude sei halo konstrusaun ba Eskola Primária iha Suku Makadade, Autoridade Administrativa Atauro ho montante finansiamentu kada projetu USD 133.000 husi Governu Japaun.

Embaixadór YAMAMOTO hatete katak Governu Japaun nian defende konseitu Seguransa Umanu. Ida-nee maka konseitu ida neebé ema hotu-hotu, liu-liu ema vulneravel sira, iha oportunidade hanesan atu goza sira nia direitu hotu-hotu no dezenvolve tomak sira nia potensiál umanu.

Nia dehan, HADEZTA no Asosiasaun ba Hanoin Futuru Juventude, sei implementa projetu nee hodi hadia asesu ba kuidadu saúde no edukasionál ba ema sira iha suku ida-idak.

Nia haktuir tan katak, Governu Japaun implementa ona projetu lubuk ida iha Timor-Leste, hahú husi dezenvolvimentu infraestrutura ho eskala boot no apoiu industriál to’o projetu ho eskala kiik neebé fó benefísiu diretamente ba komunidade lokál sira.

“Hau haksolok tebes bele sai uma nain ba serimonia asinatura kontratu ba projetu GGP foun sira hodi halo konstrusaun Postu Saude iha Suku Nuno-mogue, Postu Administrativu Hatu-Builico, Munisipiu Ainaro ho HADESTA no Eskola Primaria ida iha Suku Makadade, Autoridade Administrativa Atauro ho Asosiasaun Hanoin Futuru Juventude. Hau hakarak hato’o hau nia apresiasaun sinseru ba ita boot sira nia prezensa,” hatete Embaixador YAMAMOTO.

Diplomata Japaun nian nee haktuir katak dezde 1999, iha parseira besik ho Governu Timor Leste, ONG Japoneza no Timoroan sira no organizasaun internasional sira, Japaun kontribui ona ba dezenvolvimentu setor saude no edukasaun.

Entretantu, Ministra Saude, Elia Antonio de Araujo dos Reis Amaral, hatoo apresiasaun klean ba povu Japaun nia apoiu signifikante hodi tulun Governu Timor Leste no Ministeriu Saude.

“Ohin, hanesan momentu istoriku ida neebe bele reforsa parseira entre Governu Timor Leste no Japaun, li-liu ba konstrusaun postu saude foun iha Suku Nuno-mogue, Munisipiu Ainaro, neebe implementa husi ONG lokal HADEZTA,” dehan Ministra Elia Amaral.

Ministra Saude nee kontinua kompromete atu servisu ho Autoridade Administrasaun nivel Munisipiu ba projetu ida nee bele susesu no hamutuk ho Governu Japaun hahu harii daudaun Timor Leste ida neebe prosperu, rejilente no komunidade ida neebe saudavel.

Iha fatin hanesan, Diretor Jeral Ministeriu Edukasaun, Apolinario Serpa Rosa afirma katak kontribuisaun projetu nee ba edukasaun, fornese fundu nesesariu hodi konstrui edifisiu eskolar iha area rural sira iha Timor Leste. Ba tinan nee iha Atauro liu-liu EBF Berao.

“Ita haree katak EBF harii iha tinan hira liu ba ho pakote komunitariu, maibe ohin loron ita nia maluk sira husi Japaun bele apoiu harii edifisiu permanente,” katak nia.

Nia dehan infraestrutura eskola diak sei aumenta labarik sira atu asesu ba edukasaun no asegura ambiente eskola neebe seguru no redus risku abandona eskola.

Nunee mos Prezidente Autoridade Administrativa Atauro, Mateus Belo hatete nia lori povu Atauro nia naran hatoo agradese ba povu Japaun neebe ho domin tomak apoiu Timor Leste, espesial ba povu Atauro.

“Loloos nee eskola ida nee hetan ona finansiamentu iha tinan rua ba kotuk.Maibe iha problema balun entaun la konsege. Ami hanoin lakon oportunidade, maibe ami rona kontinua fila fali.” Katak nia.

Tanba nee, nia husu ONG lokal Asosiasaun Hanoin Futuru Juventude atu tane dia-diak fiar nee atu bele finaliza projetu nee ho diak.

Iha sorin seluk, Prezidente Autoridade Munisipiu Ainaro, Manuela Gorgina Carmo Bucar Corte-Real hatoo agradese ba povu Japaun tanba liu husi projetu refere sei fo benefisiu boot ba komunidade Suku Nuno-mogue, Munisipiu Ainaro.

“Tanba ami nia komunidade iha Ainaro, ami hela dok malu, entaun postu saude nee apoiu tebes ami iha area neebe mak sira ba Hatu Builico mos dok no atu mai fali Suku Nuno-mogue mos dok. Entaun projetu ida nee tau iha klaran bele ajuda fo asistensia ba ami nia maluk sira neebe presiza duni atendementu saude,” katak Manuela.

Tanba nee, nia solista ba ONG lokal HADEZTA atu nafatin koopera ho Autoridade Munisipiu Ainaro atu bele fasilita ezekusaun konstrusaun projetu nee rasik.

Entertantu, Diretor NGO Lokal HADEZTA, Francisco de Araujo hanesan implementa ba projetu kompromete sei garante nia kualidade.

“Tanba ita hetan dezenhu husi Ministeriu Saude atu bele halo tuir saida mak ministeriu iha,” katak nia.

Total orsamentu ba projetu konstrusaun Postu Saude iha Suku Nuno-mogue hamutuk US$ 133 mil ho durasaun konstrusaun tuir kontratu tinan ida.

(mik/ger)

Share it :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *