Horta: Estadu iha Obrigasaun Asegura Direitu Feto, Laos Deit Rekonhese Maibe Presiza Asaun

Prezidente Republika Jose Ramos Horta. (Foto: Media PR)

DILI, STLTIMORLESTE.com – Prezidente Republika (PR), Jose Ramos Horta hatete, ema hotu iha obrigasaun atu asegura direitu feto no labarik feto, laos deit rekonhese maibe presiza realiza ho asaun.

Prezidente Republika hatete, tema ba loron Feto mak rezoan Profundamente ho Jornada Moris Nasaun nia, Direitu Justisa asaun ba feto no labarik, Timor oan tomak komprende ona liafuan nee maibe kuandu direitu sira la ho justisa hanesan deit, tinta iha surat tahan tanba la ho asaun.

“Ohin, iha Loron Internasional Feto nian, ita hamutuk iha tema ida neebe mak rezoan profundamente ho jornada moris ita nia, nasaun nian Direitu sira. Justisa. Asaun. Ba Feto no Labarik Feto Hotu. Ita, povu Timor Leste, kompriende diak kona-ba signifikadu husi liafuan sira nee. Ita hatene katak direitu sira la ho justisa hanesan deit tinta iha surat-tahan, no justisa la ho asaun hanesan promesa mamuk ida. Ita luta tiha ona ba rekonhesimentu ita-nia direitu inerente rasik, ita iha obrigasaun boot atu asegura katak direitu husi feto no labarik-feto Timoroan ida-idak laos deit rekonhesidu, maibe presiza realiza tomak,” dehan PR Horta liu husi mensajen loron feto neebe selebra iha loron Domingu (08/03/2026).

Prezidente Republika hatete, bainhira koalia kona-ba direitu, tenke koalia kona-ba direitu atu moris livre husi violensia, direitu atu hetan eransa no sai nain ba rai, no direitu atu partisipa tomak iha vida polítika no ekonomika nasaun nian.

“Bainhira ita koalia kona-ba justisa, ita tenke haree liu fali tribunal sira. Justisa mak labarik feto ida iha aldeia remota hatene katak nia iha direitu hanesan ba edukasaun hanesan nia maun. Lei tenke proteje feto hotu-hotu, la haree ba sira nia kondisaun sosial. No bainhira ita koalia kona-ba asaun, ita koalia kona-ba servisu neebe ita tenke halo loron-loron. Dame mak direitu importante liu neebe mak estadu ida bele fo, no ita hatene katak dame lo-loos imposivel bainhira laiha inkluzaun no empoderamentu ba feto sira,” dehan PR Horta.

Asaun signifika mos desmantela barreira pratika sira neebe mak impede feto no labarik-feto sira. Tanba nee, dezde inísiu Prezidente nia mandatu, programa prezidensial fo atensaun espesial ba empoderamentu ekonomiku feto liu husi kriasaun inisiativa ba Empoderamentu Ekonomiku Feto nian.

“Inisiativa ida-nee dezena atu fo apoiu ba feto sira neebe iha negosiu kiik no mediu, hodi ajuda sira hametin sira-nia negosiu. Feto ida neebe iha kbiit ekonomiku maka ajente ida ba mudansa iha nia komunidade; liuhusi empodera feto no inan sira, automatikamente ita hauetin rendimentu familia, hadia kualidade moris, no lori ita nia ekonomia ba oin. Aleinde nee, ita tenke atua ho desizivu atu mantein ita-nia labarik-feto sira iha eskola. Dala barak, viajen ba edukasaun ida remata tanba deit laiha fatin seguru atu hela. Tanba nee maka ita fo prioridade ba konstrusaun Dormitoriu ba labarik-feto sira iha Dili neebe sei mai, neebe sai posivel ho apoiu jenerozu hosi Emiradus Arabes Unidus. Fatin neebe seguru, dignu atu hela signifika labarik-feto ida husi aldeia dook neebe hela iha Dili bele konsentra ba ninia estudu, nia bele mehi boot liutan no harii futuru neebe diak liu ba nia-an rasik, ba nia família, no ba nia nasaun,” katak Horta.

Xefe Estadu hatete, luta ba feto nia direitu mak luta ba dame ida neebe justu no dura. Nee mak luta ba mundu ida neebe diak liu, ekuitativu liu ba ema hotu. Mai hakat ba oin hamutukho direitu, justisa, no asaun konkreta.
Iha Loron Internasional Feto nian, mai hakat liu promesa sira no foti asaun nesesariu sira liuhusi empodera feto sira ekonomikamente no mantein labarik-feto sira iha eskolahodi harii mundu ida iha neebe feto no labarik-feto hotu bele moris ho dignidade, liberdade no dame. Maromak haraik bensaun ba feto no labarik-feto sira iha Timor-Leste, no mos ba nasaun doben Timor Leste.

(eme)

Share it :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *