AINARO, STLTIMORLESTE.com – Veteranu Arlando Xavier “Tife Marseima” dezafia Primeiru Ministru (PM) Kay Rala Xanana Gusmão atu halakon korupsaun iha Timor Leste (TL) no hapara dirijente neebe laiha vontade halao servisu servi povu no nasaun.
Deklarasaun nee Veteranu Arlando Xavier “Tife Marseima” aprezenta direita ba Primeiru Ministru Kay Rala Xanana Gusmão halao ambitu vizita ofisial iha Munisipiu Ainaro, Tersa (10/03/2026).
“Hau husu tenke iha kontrola ida husi leten too baze para bele halakon ou hamenus korupsaun no hamenus ema neebe laiha vontade halao servisu, kontrola ba iha instansia hotu hotu tanba ho kontrola bele hamenus no halakon buat sira neebe mak hau hateten,” Veteranu Arlando Xavier “Tife Marseima” rekomenda ba PM.
Nia konsiente, uniku asaun kontrola ho rigor mak solusaun ba halakon korupsaun no hamenus dirijente sira neebe laiha vontade atu servisu, tanba durante nee seidauk iha kontrola masimu husi Governu Sentral, nunee too ohin loron asaun hirak nee nafatin eziste iha sistema administrasaun publiku fo impaktu ba servisu sira.
Nia fo ezemplu, husi laiha kontrola masimu ba dirijente sira mak servisu balu kontinua lalao, liu liu setor agrikultura iha Ainaro seidauk ativu masimu no Timor-Leste neebe potensialidade ba produtu lokal neebe bele garante atu exporta ba rai liur, maibe mout deit iha fatin, tanba laiha kontrola.
“Tenke kontrola ho didiak konaba ukun nian, fihir ema ida neebe atu bele simpatika, umilde haraik aan hanesan Maun Boot Kay Rala, se la nunee ita nunka ba oin, hili sala ita povu sai ba aat, tanba nee hau husu Maun Boot hili jerasaun foun neebe iha pratika,” Veteranu Arlando sujere.
Hafoin rona deklarasaun nee, Primeiru Ministru Kay Rala Xanana Gusmão hamriik direita husi nia tuur fatin hodi hakuak no aseita veteranu nee nia deklarasaun.
“Hanesan nee duni, husi katuas too labarik sira ita boot bolu atensaun ba jovem sira diretor sira iha nee,” PM Xanana hateten ho emprosionadu.
Xefe Governu nee mos husu diretores sira husi nivel Nasional too Munisipiu atu banati tuir Kay Rala Xanana Gusmão nia hahalok, maibe labele ho maun boot.
“Agora atu fase imi nia kakutak, imi nia kakutak imi nia fuan imi nia espiritu servisu ba rai ida nee povu ida nee, partidarizmu halakon tiha hili se mak bele ukun, tanba mai iha nee atu kumpri dever ida, ohin temi korupsaun, loos iha, halakon,” Xanana katak.
Xefe Governu akresenta, prezisa halakon korupsaun no sistema partidarizmu, tanba dirijente neebe iha tutelada ba instituisaun estadu ida komfiansa mai husi povu atu servi povu, laos hetan kargu hela uma diak ho fasilidade kompletu fo oan sira asesu edukasaun diak povu hela ho terus.
Xanana konsiente hahalok hirak nee prezisa dirijente sira tau iha hanoin hodi servi mak povu no nasaun, tanba uluk luta ba Timor nia ukun aan eroi no eroina neebe lakon vida hakarak povu moris diak iha faze ukun aan nee, maibe ukun aan tinan 24 nee povu sei moris iha sofrimentu nia laran.
“Povu nia moris seidauk hadia, katak sira eduka sira nia oan sira terus bele krekas oinsa sira nafatin esforsu aan haruka oan ba eskola, tanba nee tinan 24 nee atu haree buat barak neebe seidauk,” Kay Rala Xanana Gusmão espresa.
Maibe Xefe Governu nee mos preokupa ho eis Ministra Finansas, Emilia Pires neebe investe osan estadu hodi hetan nia lukru.
“Imi foinsae sira nia bin naran Emelia Pires la hanoin hodi investe osan neebe iha hodi hetan tan osan balu ohin loron ita araska ho osan atu bele tinan tinan ita halo buat sira,” Katak PM Xanana.
(tom)
