DILI, STLTIMORLESTE.com – Autoridade RAEOA prioriza konektividade infraestrutura ba Oecusse, inklui eletrisidade, bee, ponte no estrada, iha proposta Orsamentu Jeral Estadu (OJE) 2027.
Prezidente Autoridade Rejiaun Administrativa Espesial Oecusse-Ambeno (PA-RAEOA), Regio da Cruz Salu, hateten katak konektividade infraestrutura sei sai prioridade prinsipal iha proposta Orsamentu Jeral Estadu (OJE) 2027 ba RAEOA.
Informasaun ne’e hato’o husi Regio da Cruz Salu ba media sira iha Salaun Auditorium Ministériu Finansas, Aitarak Laran, Dili, tersa-feira (25/08/2026), durante reuniaun kona-ba proposta OJE 2027.
Regio hateten, prioridade infraestrutura sei inklui projetu konektividade baziku ba povu, hanesan eletrisidade, iluminasaun, bee, ponte no estrada. Alende infraestrutura, RAEOA sei kontinua fó atensaun ba diversifikasaun ekonomia, redusaun pobreza, edukasaun, formasaun, saúde bazika, saúde familiar no formasaun profisionál.
“RAEOA kontinua fó prioridade ba konektividade, kompleta projetu infraestrutura baziku ba povu, hanesan eletrisidade, iluminasaun, bee, ponte no estrada,” dehan Regio.
Nia hateten mos katak governasaun lokal no preparasaun ba transferénsia poder ba nivel lokal sai parte husi programa prioridade RAEOA, tuir estrutura foun ne’ebé estabelese liuhusi diploma ministerial.
Regio esplika katak proposta OJE 2027 sei reflete estrutura foun ne’ebé hahú funsiona iha RAEOA. Estrutura definitiva RAEOA estabelese iha finál Abril 2026 no hahú hala’o knaar iha loron 1 Maiu 2026.
Ba proposta orsamentu 2027, RAEOA aprezenta nesesidade orsamentál liu husi reuniaun Komité Revizaun Politika (KRP), ho montante aproximadu US$20 millaun, no tan US$30 millaun mai husi Fundu Espesial ba Dezenvolvimentu (FED). Proposta sira ne’e entrega ona ba Ministériu Finansas.
Regio hateten katak aumentu ka reajuste orsamentu presiza konsidera mudansa estrutura governasaun no kapasidade institusional RAEOA atu ezekuta programa sira.
“ITA labele hanoin katak tanba ita iha tempu serbisu iha ita nia liman, buat hotu remata ona. Ita presiza kontinua halo projesaun bazeia ba ita nia kapasidade, politika governu kona-ba orsamentasaun no kapasidade institusional atu bele ezekuta,” dehan nia.
Prioridade seluk ba tinan 2027 mak diversifikasaun ekonomia liuhusi dezenvolvimentu ekonomia azul iha nivel komunitária no preparasaun povu ba ekonomia bazeia ba empreendedorizmu.
RAEOA konsidera turizmu nu’udar potensia importante ba dezenvolvimentu ekonomia Oecusse, tanba pozisaun rejiaun ne’ebé besik merkadu Indonezia. Governu lokal mos hakarak dezenvolve kapasidade povu no organizasaun ekonomia komunitária atu bele aproveita oportunidade merkadu.
Iha parte seluk, Jestor Postu Administrativu Pasabe, Paulino Marques, husu ba Governu Sentral no RAEOA atu kontinua fó prioridade ba reabilitasaun estrada husi Vila Oecusse ba postu administrativu sira.
Paulino hateten katak estrada diak importante ba povu iha área remota atu transporta produtu agríkola ba merkadu iha Vila Oecusse, no mos atu fasilita asesu ba bee moos durante tempu bailoron.
“Hau husu ba Governu Sentral no Autoridade RAEOA atu kontinua tau iha planu dezenvolvimentu infraestrutura, liuliu estrada, tanba ida ne’e nesesidade bazika ba ekonomia povu husi área remota ba merkadu sira iha Vila Oecusse,” afirma Paulino.
Enkuantu ne’e, Jestor Postu Administrativu Nitibe, Agustinho Afulit, hateten katak projetu reabilitasaun estrada iha suku lima kontinua lao, inklui projetu dezenvolvimentu nasional iha suku sira.
Agustinho espera katak iha tinan 2027, Governu kontinua tau atensaun ba infraestrutura estrada iha área rurál no urbana, atu fasilita asesu povu ba merkadu no apoia atividade ekonomia lokal.
(jos)







