DÍLI, STLTIMORLESTE.com – Prezidente Repúblika, José Ramos-Horta vizita ba Bruxelas, Béljika, hodi partisipa iha plenária OACPS-UE no hasoru Liurai Philippe.
Prezidente Repúblika Timor-Leste, José Ramos-Horta hala’o vizita traballu ba Bruxelas, Béljika, husi 8 to’o 10 Novembru 2026.
Vizita ne’e inklui partisipasaun iha Sesaun Plenária Daruak Asembleia Parlamentár Konjunta OACPS-Uniaun Europeia (UE), no audiénsia privadu ho Liurai Philippe iha Palásiu Reál.
Iha Parlamentu Europeu, Prezidente Ramos-Horta sai konvidadu onra no hato’o diskursu prinsipál iha serimónia abertura plenária. Molok ne’e, nia sei hasoru Prezidente Parlamentu Europeu, Roberta Metsola.
Prezidente mós sei hala’o audiénsia ho Liurai Philippe. Enkontru ne’e buka hametin relasaun bilaterál entre Timor-Leste no Béljika, ne’ebé bazeia ba solidariedade Béljika nian durante luta Timor-Leste ba autodeterminasaun.
Kooperasaun bilateral ne’e sei inklui apoiu ba adezaun Timor-Leste ba ASEAN, pós-adezaun ba Organizasaun Komérsiu Mundiál (WTO), no kolaborasaun iha ekonomia azul no verde.
Iha agenda diplomátika seluk, Ramos-Horta sei hasoru Prezidente Konsellu Europeu, António Costa, hodi ko’alia kona-ba parseria institusionál entre Timor-Leste no Uniaun Europeia.
Enkontru ne’e mosu depois UE asina akordu ho Timor-Leste iha Maiu 2026, ho montante totál millaun €9. Akordu ne’e inklui millaun €6 ba dijitalizasaun judisiál no millaun €3 ba negósiu sustentável no ekonomia sirkulár.
Prezidente sei hala’o almósu ho embaixadór sira ASEAN no CPLP nian ne’ebé hela iha Bruxelas, hodi hametin relasaun diplomátika Timor-Leste iha rejiaun rua ne’e.
Nia mós sei hasoru reprezentante organizasaun italianu ANPAS no OLIDATA, ne’ebé iha esperiénsia iha servisu emerjénsia, saúde, protesaun sivíl, teknolojia informasaun no intelijénsia artifisiál.
Vizita ne’e iha signifikadu istóriku ba Timor-Leste. Iha 1992, Ramos-Horta vizita Parlamentu Europeu nu’udar reprezentante povu Timor-Leste ne’ebé hela iha okupasaun.
Parlamentu Europeu sai hanesan instituisaun importante iha luta Timor-Leste nian, liuliu depois masakre Santa Cruz iha 1991. Iha 1999, instituisaun ne’e fó Prémio Sakharov ba Xanana Gusmão.
Iha 2010, Ramos-Horta fila fali ba Parlamentu Europeu nu’udar Prezidente Repúblika husi Timor-Leste independente.
Iha nia deklarasaun, Ramos-Horta hato’o agradesimentu ba solidariedade Europa nian durante luta Timor-Leste ba liberdade.
“Ha’u fila fali mai Bruxelas ho agradesimentu ba Parlamentu Europeu. Ha’u haree ba Europa hanesan parseiru ida iha ami-nia kapítulu tuirmai,” dehan PR Horta liu husi Komunikadu ne’ebé STL asesu Tersa (10/11/2026).
Prezidente subliña katak, Timor-Leste hakarak transforma solidariedade istórika ne’e sai parseria konkretu, hodi kontribui ba mundu ne’ebé justu, pasífiku no umanu liu.
Asembleia Parlamentár Konjunta OACPS-UE mak plataforma parlamentár entre Organizasaun Estadu Afrikanu, Karibe no Pasífiku (OACPS) ho Uniaun Europeia.
Asembleia ne’e halibur parlamentár OACPS na’in 78 no membru Parlamentu Europeu na’in 78, hodi reprezenta populasaun biliaun rua resin.
(eme)






