DILI, STLTIMORLESTE.com – Visi Primeiru Ministru Mariano Assanami Sabino hatete, IX Governu Konstitusional iha programa hasoru El Nino neebe sei mai.
Visi Primeiru Ministru Mariano Assanami hatoo kestaun nee bainhira remata halo enkontru ho Prezidente Republika Jose Ramos Horta iha Palasiu Prezidensial Nicolau Lobato, Bairo Pite, Tersa (21/07/2026) hatete, konaba preparasaun hasoru El Nino antes nee Prezidente Republika bolu ona Governu liu husi ministerium relavante sira oinsa mak halo preparasaun hodi hasoru El Nino neebe sei mai.
“Husi parte Governu hodibainhira Prezidente bolu ona Ministeriu hotu hotu neebe mak iha relevansia ho seguransa alimentar, seguransa ba ambiente tanba nee mak sira sei tuur hamutuk sei hatoo oinsa mak ita bele hasoru El-Nino neebe mak sei naruk mai, nee programa Governu bele iha husu komunidade hotu hotu sensivel ba ida nee,” dehan Visi Primeiru Ministru.
Iha hasoru malu nee Prezidente Republika Jose Ramos Horta preokupa makaas konaba El Nino neebe sei mai tanba nee husu no oriente atu halo preparasaun programa neebe iha hodi hasoru El-Nino mudansa klimatiko.
Alende nee iha loron 19 fulan Junu Prezidente Republika Jose Ramos Horta konvoka reuniuan urjente ho membru Governu no ajensia nasoens Unidas hodi halo preparasaun no prevene impkatu fenomenu El-Nino.
Prezidente dirije reuniaun urjente ho membru Governu no ajensia internasional sira hodi husu atu kria medida hodi antesipa impaktu husi fenomenu klimatiku “El-Nino ka Godzilla El-Nino” neebe sei lori rai manas boot no estiajen naruk iha Timor-Leste.
Xefe Estadu hateten, fenomenu ida nee grave tebes no sai hanesan boot liu hotu neebe akontese iha mundu dezde tinan 1870, neebe bele sai temperatura manas. Impaktu husi situasaun nee sei afeta tebes ba rejiaun Pasífiku no Sudeste Aziatiku, inklui Timor Leste.
Prezidente Republika esplika katak fenomenu El-Nino nee sei hahu makaas iha fulan Julhu mai no sei akontese durante tinan ida nia laran, neebe sei lori impaktu boot ba bee moos, agrikultura, nomos moris animal sira-nian.
Foin lalais Secretario Estado Proteção Civil (SEPC), Domingos Mariano Reis esplika, Governu liu husi Autoridade Protesaun Sivil (APC) hahu prepara mekanizmu hasoru bailoron ka El-Nino neebe sei fo impaktu ba populasaun iha Timor Leste (TL).
Membru Governante nee dehan Governu sei prepara asistensia humanitarian hodi hasoru El-Nino sei fo impaktu ba populasaun purvolta 60% too 80% husi total populasaun 1.3 milhoes, entaun nee risku boot.
(eme)






