DILI, STLTIMORLESTE.com — Prezidente Movimentu Reafirmasaun Reforma Nasional (MORRENA), Cesar Valente, alerta katak kazu malnutrisaun kronika kontinua eziste no sai problema seriu iha Timor Leste, hodi hatudu pontu haat (4) krítiku neebe presiza solusaun lalais husi Estadu.
Kritika hirak nee hatoo nuudar reflesaun ba rezultadu Sorumutu Konselhu Ministrus iha loron 05 fulan Agostu tinan 2026, neebe aprova aprezentasaun kona-ba malnutrisaun krinika neee kontinua eziste iha Timor Leste.
Cesar Valente dehan, se Governu kontinua implementa polítika neebe hamosu deit povu nia susar no lakohi rezolve kestaun fundamental sira nee, entaun situasaun sei prejudika pontu haat neebe iha, hodi halo malnutrisaun no moris difisil aumenta no sai grave liu tan iha tinan lima (5) mai oin.
“Malnutrisaun kronika kontinua eziste iha Timor Leste. Pois ukun rezolve mak saida, Governu duni povu nia rezultadu mak prejudika pontu haat nee sei aumenta no sai grave liu tan iha tinan lima tuir mai,” dehan Cesar Valente ba STL iha Díli, Tersa nee (11/06/2026).
Nia sublina katak, liu husi pontu haat neebe preokupa nee, hatudu momos katak investimentu no desizaun neebe Governu foti seidauk fo impaktu pozitivu ba bem-estar povu kiik iha baze, liuliu iha area rurais neebe kontinua moris ho vulnerabilidade aas.
Ho situasaun nee, MORRENA husu atu iha mudansa iha abordajen governasaun nian, hodi tau prioridade maxima ba setor saude, seguransa alimentar, no redusaun pobreza, atu nunee bele salva jerasaun futuru husi impaktu malnutrisaun krónika.
Iha parte ketak tuir observador polítika, Manuel Mendonça, katak preokupasaun neebe hatoo husi lideransa MORRENA nee refleta realidade moris iha baze, neebe presiza atensaun urjente husi poder ezekutivu.
Nia hatutan katak, se Governu la halo mudansa estrutural ba estratejia desenvolvimentu sosial no ekonomia, krize mal-nutrisaun no vulnerabilidade povu nian sei kontinua sai dezafiu boot ba estabilidade nasaun nian iha futuru.
Entretantu antes nee Visi Ministru ba Fortalesimentu Institusionál Saúde, José dos Reis Magno, aprezenta ba Konselhu Ministru analiza ida kona-ba dezafiu malnutrisaun kronika neebé kontinua eziste iha Timor Leste, hodi destaka nesesidade ba resposta ida neebe integrada no koordenada atu hadia indikador sira saude no nutrisaun ba populasaun. Aleinde dadus estatístikus, governante nee aprezenta Programa Integradu Saude nian, abordajen intervensaun ida neebe koordena asaun sira ba promosaun nutrisaun, saude inan no labarik, prevensaun moras no reforsa edukasaun saude hamutuk ho komunidade sira. Aprezenta mos metas neebe sei halao too tinan 2030. Diskute mos kona-ba medida sira neebe lao hela hodi reforsa koordenasaun institusional no implementasaun resposta multi-setorial ho objetivu atu reduz malnutrisaun no promove rezultadu sayde nian neebe diak liu, liu-liu entre labarik no grupu sira neebe vulneravel liu.
(car)






