DILI, STLTIMORLESTE.com – Povu Timor Leste (TL) ohin selebra restaurasaun independensia ba dala 24 nee fo sentidu ba ema hotu katak, Xefe Estadu ida tenke mai ho diskursu neebe refleta ba estadu, refleta ba povu no istoria, oinsa mak atu bele halo konstrusaun ida neebe diak liu no iha balansu ba povu rai ida nee nian.
Deputadu Bankada FRETILIN, Antonino Doutèl Sarmento hatete, diskursu Prezidente Repúblika (PR), José Ramos Horta nian ohin nee, diskursu ida neebe bolu atensaun sosiedade hotu-hotu ninian.
“Diskursu ida neebe mos tenke reflete diak liu tan ho sentidu estadu ida, para estadu ida bele hateke oinsa dezenvolvimentu nee rasik lori ona rezilensia ba ita nia povu karinozu liu tan ona ka seidauk, ida nee mak presiza ita atu hare,” hatete Deputadu bankada FRETILIN, Antonino Doutèl Sarmento ba jornalista sira hafoin partisipa serimonia tinan 24 restaurasaun independènsia iha Tasi-Tolu Dili, Kuarta (20/05/2026).
Nia esplika, diskursu hirak hanesan nee tenke haree no tau iha atensaun lidèr estadu sira nian, para oinsa mak konsolida nafatin pensamentu ba libertasaun povu, katak ida nee mak importante liu ba iha selebrasaun tinan 24 restaurasaun independensia.
Tanba nee bolu atensaun diak liu tan, oinsa mak hametin diak liu tan reforsa diak liu tan unidade nasional rai ida nee povu ida nee.
“Ita rona diskursu ida Prezidente Repùblika nian, metade la dada antensaun ema nian, diskursu apenas aprezenta deit saida mak governu nee halo, maibe la tenta para oinsa mak diksursu ida atu doko ema, oinsa mak ema hotu bele iha entuziasmu hakarak hola parte iha prosesu tomak dezenvolvimentu iha ita nia rai nee,” nia deklara.
Tuir nia katak, lo-loos diskursu Xefe Estadu nian, oinsa bele halibur lidèr hotu-otu nia hanoin, para oinsa mak lider sira bele unifika sira nia an, liu-liu lider jerasaun tuan sira, para atu tau hamutuk sira nia pensamentu ida nunee bele sai hela ezemplu ida, referensia ida ba jerasaun foun sira tuir mai.
“Tinan 24 ona, Xefe Estadu ida tenke hatudu ninia diskursu ida oinsa atu dada ema hotu nia antesaun, para oinsa mak valoriza nafatin valor prinsipiu sira neebe mak ita nia martir no eroi sira tula hela ba ita nia kabas, hodi hateke ba oin tinan 24 nee ita too ona iha neebe, ita nia kbit ba liberta ita nia povu,” nia adianta.
Maski nunee Deputadu nee rekoñese katak, tinan 24 restaurasaun independènsia progresu dezenvolvimentu iha rai laran lao. Prosesu sira hotu bele dehan lao, edeukasaun lao, infraestrutura lao.
“Maibe ita husu tenke reforsa diak liu tan, tenke iha planu integradu neebe diak liu tan atu hasae kualidade edukasaun ida diak, atu tau atensaun ba saude sira halo didiak, para oinsa atu fo resposta ba ita nia pasiente sira, ita nia povu sira nia presiza,” nia konklui.
Iha fatin hanesan, Deputadu Bankada KHUNTO, Deputadu Antònio Verdial hatete, sim klaru diskursu Prezidente Repùblika reflete duni ba iha situasaun real neebe mak agora daudaun governu halo.
“Importante mak nee, hotu-hotu tenke sente rai ida nee ita nian, no tenke sente katak, governu nee halo dezenvolvimentu ba nasaun bodik ba povu TL,” nia adianta.
Nia Informa,konaba progresu dezenvolvimentu, nia dehan, hanesan ema hotu hatene iha biban hirak nee, dezde I Governu mai too Nonu Governu konstitusional, atu hatete deit ho kualidade hanesan deputadu hatete loloos katak, governu se deit mak sae ba ukun sei la halo milagre, maibe iha Nonu governu konstitusional nee servisu barak liu ho dezenvolvimentu nee haree ho realidade nee akontese duni.
“Ba instrumentu politiku hotohtu, diak liu fò liman ba malu atu nunee fo oportunidade biban ba governu neebe lidera hela nee kontinua halao dezenvolvimentu ba nasaun no bodik ba pov u TL,” nia afirma.
(jen)
