Doasaun Australia Reforsa Implementasaun Saude

Visi Ministru ba Fortalesimentu Instituisional Saúde (VMFIS), José dos Reis Magno. (Foto: STL/Jeniche da Costa)

DILI, STLTIMORLESTE.com – Patrimoniu doasaun husi Embaixada Australia liu husi Department of Foreign Affairs and Trade (DFAT) ba Ministeriu Saude (MS), ho objetivu hodi reforsa implementasaun saude iha Timor Leste.

Liu husi pajina MS neebe diariu nee asesu Kinta (23/04/2026), Visi Ministru ba Fortalesimentu Institusional Saude, José dos Reis Magno dehan, doasaun patrimoniu ida nee ho objetivu atu reforsa implementasaun programa saude, no fokus espesial iha Munisipiu Dili, Ermera, no RAEOA.

“Ho sentidu haksolok no responsabilidade neebe klean, hau diriji enkontru importante ida nee, hodi simu doasaun patrimoniu husi Governu Australia ba MS, liubhusi DFAT. Doasaun patrimoniu ida nee ho objetivu atu reforsa implementasaun programa saude, no fokus espesial iha munisípiu 3 neebe mensiona,” dehan Governante nee bainhira partisipa iha serimonia entrega patrimoniu doasaun husi DFAT ba MS iha Palasiu das Zincas, Kaikoli, Kuarta (22/02026).

Visi Ministru nee hatoo obrigadu klean ba Governu Australia no DFAT ba apoiu kontinua, konsistente no estratejiku neebe kontinua fo setor Saude iha TL. Doasaun patrimoniu ida nee laos deit kontribuisaun material, maibe reprezenta reforsu konkretu ba kapasidade institusional sistema nasional saude, liuliu ba fortalesimentu Kuidados Saude Primaria (KSP), hodi permite hadia kualidade no proximidade prestasaun servisu ba populasaun.

“Hau mos hakarak rekonese kontribuisaun importante husi ita nia parseiru internasional sira, liuliu United Nations Population Fund (UNFPA) no sira nia Organizasaun Mundial Saude (OMS-TL), kolaborasaun sai fundamental ba fortalese politika, programa no intervensaun saude iha ita nia pais,” nia tenik.

Nia afirma, doasaun patrimoniu ida nee iha importansia estratejika boot, tanba sei kontribui diretamente ba reforsu kapasidade operasional servisu saude iha munisípiu 3 neebe temi ona, nunee mos ba Servisu Sentrais MS nomeadamente Diresaun Nasional Ekipamentus Medikus (DNEM), Diresaun Nasional Farmasia no Medicamentus (DNFM), Gabinete Politicas, Kooperasaun no Desenvolvimentu Saude (KDS), Unidade ASEAN, Diresaun Nasional Prevensaun no Kontrolu Doensas (DNPKD) (ba Unidade Mental), Institutu Nasional Farmáasia no Produtus Mediku (INFPM), no Institutu Nasional Saude Publika (INSP-TL).
Hadia logistika, mobilidade no kapasidade resposta ekipas tekniku sira iha atendimentu kuidadus saude iha terrenu; aumenta efisiensia implementasaun programa saude publika, inklui saude maternu-infantil, planeamentu família no kuidados de saude primários, fortalesimentu prontidaun unidade saude, ho garantia kondisaun servisu neebe diak liu ba profisional sira no resposta neebe efetivu ba komunidade sira, Ppromove kualidade prestasaun kuidados no reforsa profisionalizmu iha setor saude.

Investimentu iha patrimoniu institusional ida nee, iha pratika, signifika servisu neebe besik ka proximu liu, mais kualidade no mais igualdade iha asesu ba servisu saude ba populasaun tomak. Importante mos atu sublina katak reforsu ida nee kontribui ba integrasaun kuidados iha ambitu Pakote Integradu Servisu Saude (PIS), hodi garante resposta neebe mais integradu no orientadu ba nesesidade ema nian.

Fortalesimentu sistema saude la depende deit ba politika no programa, maibe mos depende ba disponibilidade meius neebe mais konkretu hodi permite implementasaun efikas iha terrenu. Iha sentidu ida nee, doasaun ida nee sai kontribuisaun esensial ba reforsu governasaun, kapasidade implementasaun no prestasaun kontas iha setor saude.

Munisipiu Díli, Ermera, no RAEOA, nuudar area estratejika iha país, enfrenta dezafiu oioin, inklui kondisaun geografika no asesibilidade, nunee reforsu kapasidade institusional sei iha impaktu diretu no signifikativu ba vida populasaun sira.

Nia mos reafirma, MS kontinua komprometidu ba melloria kontinua sistema saúde nasional, servisu hamutuk ho parseirus dezenvolvimentu hotu, hodi garante servisu saude neebe mais asesível, resistente no orientadu ba nesesidade populasaun nian.

(dom)

Share it :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *