BAUCAU, STLTIMORLESTE.com – Xefe Estadu Maior Jenerál FALINTIL-Forsa Defeza Timor Leste (F-FDTL), Tenente Jenerál Domingos Raúl “Falur Rate Laek” husu Timor oan sira atu kontribui hodi kombate atividade ilegal sira iha Timor Leste (TL).
Liu husi diskursu iha komemorasaun Loron FALINTIL ba dala 51, neebe realiza iha Foho Matebian, Postu Administrativu Matebian, Munisipiu Baucau, Kinta (20/08/2026), Falur hateten, organizasaun rezistensia sira neebe eziste iha Timor-Leste, inklui foinsae Timor oan sira, presiza halibur malu hodi diskute no halo avaliasaun ba prosesu dezenvolvimentu sira iha pasadu.
Maibe halibur malu no diskusaun sira tenke liu husi dalan formal no etika, hodi buka entendimentu no konstrui hanoin kritiku, tanba Timor-Leste neebe foin restaura nia soberania liu husi prosesu naruk, hasoru lna atividade ilegal sira.
“Ba sidadaun hotu-hotu neebe preokupa ho nasaun nia imajen iha relasaun ho soberania nasional, hau apela ba ita boot sira atu kontribui ho rekonhesimentu, informasaun no esforsu tomak neebe nesesariu hodi kombate laloran foun atividade ilegal sira neebe Timor-Leste hasoru,” hateten Falur.
Tenente Jenerál Falur mos apela ho firmeza ba setor justisa atu funsiona ho imparsialidade no tau interese nasional iha leten liu interese individual, kargu ka grupu, tanba setor justisa tenke promove justisa sosial no serve interese nasaun nian.
Ba membru Governu sira, Falur rekomenda atu uza esperiensia no responsabilidade neebe sira partilla hamutuk durante tempu rezistensia hodi dezenvolve politika publiku neebs serve interese supremu nasaun nian, hadia moris no garante seguransa diak ba povu. Tanba signifikadu luta libertasaun nasional tenke kontinua haree iha dezenvolvimentu nasaun neebe funsional, sustentavel no soberanu.
Falur aprofunda tan, kona-ba nesesidade atu hadia sistema ekonomia neebe sustentavel, liu husi inklui populasaun iha kadeia produsaun hodi hamenus dependensia husi estranjeiru.
Iha area edukasaun, nia rekomenda atu hadia sistema edukasaun hodi hanorin labarik no estudante sira atu dezenvolve konsiensia no kapasidade hanoin kritiku.
Ba Konselhu Munisipal Kombatentes Libertasaun Nasional (CMCLN), Falur husu atu mantein entendimentu mutua no komunikasaun permanente ho komandante rejional sira, estrutura FALINTIL no estrutura superior luta nian, liu liu kona-ba asuntu rekonhesimentu no valorizasaun ba kombatentes no veteranus sira.
Nia hateten, konsultasaun no komunikasaun mak dalan importante hodi harii solusaun sustentavel, evita dezentendimentu no promove justisa ba sira neebe fo buat hotu ba Timor-Leste.
Rekomendasaun ikus husi Falur mak kona-ba jestaun rekursu finanseiru Estadu nian, neebe, tuir nia, tenke orienta ho prinsipiu prudensia no transparensia.
“So nunee deit mak soberania neebe ita manan ho raan sai soberania ida neebe loro loron sente iha sidadaun Timor oan ida-idak nia moris konkreta,” tenik Falur.
(tom)






