DILI, STLTIMORLESTE.com – Institutu Nasional Saude Publika Timor Leste (INSPTL) hamutuk ho Australia Aid fo formasaun durante loron tolu (3) ba profisional saude sira kona ba jestaun dezastre ou kazu ruma iha futuru.
“Objetivu husi formasaun ohin loron nee, ami hamutuk ho formador sira husi Australia Aid atu fornese formasaun oinsa mak jere dezastre ka kazu ruma ne’ebé mak mosu iha futuru,” hatete Diretór Jerál Tekniku iha INSPTL, Gergorio Rangel ba jornalista sira iha salaun HNGV, Kuarta (10/06/2026).
Nia hateten, formasaun nee fo ba profisionál saude sira liu- liu ba dosente mai husi nivel akademiku institutu superior sira, nunee mos husi PNTL, F-FDTL, Bombeiro sira mai tuir hotu formasaun hodi eleva kapasiddade oinsa mak ba futuru sira hasoru dezastre ruma hodi atende komunidade sira ho diak liu tan.
“Aleinde nee sira iha ona konhesimentu bele ba halo introduz sira-nia servisu fatin, nunee bele ajuda ema seluk neebe mak hetan problema, maibe ba sira neebe mak akademiku ba iha ensinu superior sira bele konsidera tau revizaun ba iha sira-nia kurikulu, nunee universidade bele introduz sira nia atividade aprendizajen sira iha nivel akademiku,” nia deklara.
Nia informa, atividade nee durante loron tolu hahu ohin no abainrua partisipante mai husi profisionál saude sira husi INSPTL, Munisípiu Dili, Bombeiro, PNTL, F-FDTL no universidade sira.
“Parseiru sira neebe mak fornese apoiu sira nee ita husu dala barak sira atu mai planu integradu ida ho Institutu Nasional Saude Publika, nafatin fo formasaun nunee ba futuru la bele iha deit Dili, maibe ba mos iha munisípiu sira,” nia koalia.
Iha fatin hanesan, Koordenadór Formasaun Klinika iha INSPTL, Francisco Borges dehan, formasaun nee konaba jestaun ba iha insidente sira neebe mak envolve mediku sira, entaun formsaun nee halao durante loron tolu hahu ohin too bain rua.
“Foku prinsipal mak oinsa maneira estruturadu hodi halo atendimentu ba iha kazu desastre sira, ita hatene katak Timor Leste iha area risku neebe mak boot tebes ba dezastre rai nakdoko, rai halai, inundasaun, asidente trafiku, neebe mak loro-loron, entaun tenke iha maneira neebe mak estruturadu oinsa mak atu bele halo atendimentu,” nia tenik.
Nia relata, formasaun nee ninia objetivu mak hasae abilidade no konhesimentu ba profisional saude sira oinsa atu bele halo atendimentu neebe mak diak liu tan.
“Partisipa iha formasaun nee husi profisional saude sira liu-liu profisionál saude sira iha Dili, servisu nasional ambulansia emerjensia medika, bombeiros, F-FDTL, PNTL no konvida mos universidade sira.
Nia esplika, tanba nee mak formasaun nee interministerial ba parte relevante sira, entaun formasaun nee remata sei identifika mos sira neebe mak potensial atu bele sai ona instrutor neebe diak.
“Entaun formasaun nee ita hanoin katak ba tinan 2029 Timor Leste sai uma nain ba ASEAN nian, entaun ida nee mos hanesan rekizitu ida hahu ohin ona ita prepara ita nia ema, nunee sira ba ida idak nia fatin bele dezenvolve ona nunee bele responde ba ida nee,” nia afirma.
(jen)






