DILI, STLTIMORLESTE.com — Komisaun B Parlamentu Nasionál ne’ebé trata asuntu Negósiu Estranjeiru, Seguransa no Defeza, husu Ministériu Interiór (MI) no Komando Jerál Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL) atu aselera prosesu rekrutamentu kadetes polísia foun, tanba Parlamentu Nasionál aprova orsamentu ba rekrutamentu iha tinan 2026.
Kestaun nee Membru Komisaun B, Deputadu David Dias Ximenes “Mandati” hatete ba jornalista sira ba iha sala Bankada FRETILIN, Segunda nee (07/09/2026).
“Téknikamente, Komando Jerál nian polítikamente ne’e tenke Ministériu Interiór nian. Saida mak polítika ne’ebé nia hakarak uza? Por ezemplu, iha ona informasaun barak ne’ebé hatudu katak ofisiál no sarjentu barak, maibé ajente sira ne’ebé halo servisu fíziku, númeru sira menus ona,” nia hatete ba jornalista sira iha sala Bankada FRETILIN, Segunda (07/09/2026).
Nia hatutan katak, Eleisaun Prezidensiál 2027 besik ona, tanba ne’e rekrutamentu kadetes foun presiza hala’o lalais atu bele reforsa efetivu PNTL, liuliu ba preparasaun seguransa durante prosesu eleisaun.
“Oinsá mak ita rekruta ema no ema ne’ebé di’ak, para depois ita nia polísia iha nia forma. Parese PNTL hakarak lalais atu prepara ba eleisaun sira ne’ebé sei hala’o iha 2027. Ne’e mak sira nain-rua tuur hamutuk ko’alia, maibé iha kazu ida-ne’e, diverjénsia sira nian hau seidauk hatene oinsá,” nia salienta.
Iha sorin seluk, Diretór Ezekutivu HABADA, Abel Amaral reforsa katak, nia organizasaun mos preokupa tanba Komando Jerál PNTL seidauk hahú prosesu rekrutamentu ba kadetes polísia foun, maski Ministru Interiór hatun ona despaxu hodi autoriza abertura rekrutamentu.
“Kona-ba rekrutamentu ne’e, loos duni, tuir HABADA nia haree, prosesu rekrutamentu ba kadetes polísia foun lao kleur demais. Agora, nia fukun iha ne’ebé? Tanba Ministru Interiór hatun ona despaxu ba Komandante Jerál hodi hala’o servisu tékniku, maibé to’o agora públiku seidauk hatene prosesu rekrutamentu ne’e to’o ona iha ne’ebé,” nia hatete.
Nia husu ba Komandante Jerál PNTL no ekipa rekrutamentu atu fó esplikasaun ba públiku kona-ba mekanizmu no etapa sira ne’ebé dadaun hala’o, tanba prosesu rekrutamentu ne’e presiza klaru liu-liu tanba tinan 2027 besik ona.
Tuir Abel Amaral, Komandu PNTL tenke aselera prosesu rekrutamentu tanba iha membru PNTL balun ne’ebé tama ona idade reforma, no situasaun ne’e bele afeta efetivu no kapasidade instituisaun nian.
“Ba HABADA, di’ak liu aselera lalais prosesu rekrutamentu ne’e, tanba instituisaun PNTL, téknikamente, presiza rekursu umanu tan. Iha membru PNTL ativu balun ne’ebé tama ona idade reforma, no balun reforma tiha ona, maibé bolu fila fali tanba kestaun efetivu iha instituisaun,” nia dehan.
Nia mos rekomenda ba Komandu Jerál PNTL atu envolve Provedoria Direitus Umanus no organizasaun sosiedade sivil iha prosesu rekrutamentu, hodi garante transparénsia no konfiansa públika.
“Rekrutamentu ne’ebé atu lao ho transparénsia, ami hanoin Ministériu Interiór ho Komandu PNTL foti ona desizaun katak iha rekrutamentu ne’e sei envolve parseiru internasionál, hanesan Austrália no Portugal, no mos Komisaun Funsaun Públika. Maibé, atu garante transparénsia liután, tenke envolve mos Provedoria Direitus Umanus no sosiedade sivil hodi akompaña prosesu rekrutamentu,” nia adianta.
(alb)







