DILI, STLTIMORLESTE.com — Antigu Deputadu husi Bankada Partidu Demokratiku (PD) no Eis Membru Konselhu Estadu, Virgilio Hornai fo sai katak, atividade mafia jogu online no scamming call center aproveita frakeza implementasaun lei iha nasaun sira, hodi manipula populasaun vulneravel no buka lukru ba sira nia aan.
Virgilio Hornai hatoo alerta nee iha Dĺli, hodi husu atensaun ba publiku kona-ba ameasa boot husi operasaun transnasional nee. Nia haktuir katak mafia sira nee foka liu sira nia operasaun iha nasaun neebe implementasaun lei sivil no kriminal sei fraku, tamba frakeza nee loke oportunidade ba operador ilegal sira atu eziste no fo marjen ba infiltrasaun krime organizadu.
Tuir nia observasaun, modus operandi husi mafia jogu online nee targetu liu sosiedade sira neebe vulneravel no fasil atu sai alvu ka vítima. Fraude ba ordem publiku hamosu risku boot ba estabilidade nasional no estraga futuru populasaun nian.
“Kualker jogu ilegal neebe buras iha nasaun ida, fo efeitu diretu ba tranquilidade sosiedade nian no fo impaktu negativu tebes ba estabilidade família sira,” hatete Virgilio Hornai ba STL, Kuarta nee (22/07/2026).
Nia esplika mos katak, efeitu husi operasaun ilísitu nee hamosu estraga sosial neebe seriu tebes. Ezemplu konkreta mak uma-kain no família barak neebe tenke fahe malu, no sobu-an tanba jogu halo sira lakon sasán no monu ba mukit.
Aleinde nee, kriminalidade iha rai laran sae aas tanba presaun moris neebe aperta no todan husi jogu. Nivel deskontentamentu iha sosiedade nia laran menus maibe frustrasaun sae makaas, neebe ikus mai hamosu kazu hakotu vida rasik tanba ema lakon esperansa.
Iha parte ikus, Virgilio Hornai fo alarta ba Estadu no autoridade sira katak, se la foti medidas rigorozu hodi trava peste jogu online nee, atividade ilusitu sira nee hamenus tebes produtividade sosiedade nian no bele lori juventude monu klean liu tan ba rede trafiku droga no krime todan seluk.
Iha fatin ketak, Observador Polítika, Manuel de Carvalho, hateten katak fenomenu scamming no jogu online nee nuudar ameasa seria ba seguransa nasional. Nia husu Governu atu hametin enkuadramentu legal, seguransa dijital, no kooperasaun internasional hodi hapara rede kriminozu sira.
Entretantu, Akademiku husi Universidade da Paz (UNPAZ), Samuel Sarmento, sublina importansia edukasaun sosial no literasia dijital. Nia dehan katak estadu laos deit depende ba asaun legal ka Polisial, maibe presiza halo kampanha sensibilizasaun luan hodi hanorin komunidade, hatene identifika operasaun scamming no risku sira neebe iha.
(car)






