PM Xanana: Kuandu Funu Mediu Oriente Kontinua, Governu Sei Poupa Kombustivel

Primeiru Ministru (PM), Kay Rala Xanana Gusmão relata atividade Governu ba Prezidente Republika (PR), Jose Ramos Horta. (Foto: Media PR)

DILI, STLTIMORLESTE.com – Primeiru Ministru Kay Rala Xanana Gusmão informa ba Prezidente Republika Jose Ramos Horta katak, kuandu funu iha mediu oriente kontinua mak Governu sei poupa kombustivel liu husi taka ahi eletrisidade husi tuku 11 kalan too tuku 5 madrugada.

Primeiru Ministru Kay Rala Xanana Gusmão hatoo kestaun nee ba jornalista sira bainhira remata halo enkontru semanal ho Prezidente Republika Jose Ramos Horta iha palasiu Prezidensial Nicolau Lobato, Bairo Pite, Kinta (02/04/2026).

Primeiru Ministru hatete, mai hasoru malu ho Prezidente koalia konaba halo analiza ida ba funu iha mediu oriente.

“Halo analiza ida konaba funu iha mediu oriente problema nee ita buka akompanha ita lahatene los bainhira mak hotu, nee duni ho ida nee mak hau imforma ba Prezidente katak hodiseik ami hasai rejulusaun ida hodi autoriza importador ita nia hodi sosa kedas 80 miloens litru mai atu apoia EDTL nomos faan ba publiku, neebe hau imforma ba Prezidente katak ita tenke akompanha nafatin funu nee tanba problema laos presu deit problema falta venda, presu deit nee ita bele hatama ita subsidia deit Governu, valores neebe liu nee,” katak Primeiru Ministru.

Primeiru Ministru informa ba Prezidente Republika katak, horisehik liu-hosi reuniaun Konsellu Ministrus (KM) hasai ona rezolusaun ida hodi autoriza importador ida atu bele sosa kedan mina litrus millaun 80 lori mai atu apoia Eeletrisidade Timor Leste (EDTL) no mos atu faan ba publiku.

Primeiru Ministru informa ba Prezidente Republiak katak, tenke akompana nafatin funu nee tanba problema laos presu deit maibe problema maka falta kona-ba faan. Ro boot sira neebe lori mina liu-hosi Iraun hetan destroisaun total. Ho ida-nee maka funu nee la hatene bainhira mak hotu. Maibe funu nee atu hotu ohin mos, tanba Iraun halo ona destroisaun ba fasilidade sira mina nian iha Dubai, Kwuait no iha UEA, neebe funu hotu tiha mos sei laiha fornesimentu ba mina. Ida nee mak problema boot ba Timor.

Xefe Governu hatete Governu sei akompanha situasaun karik situasaun lao difisil tebes mina litru millaun 80 nee bele sustensta ba fulan neen.

“Tanba nee maka hau informa ona ba Prezidente Republika bainhira ita tama iha situasaun difísil tebtebes sei aviza katak, eletrisidade loke too deit tuku 11 kalan no tuku 5 dader mak loke fali atu ita bele poupa kombustível. Sei aviza mos bai mi sira utilizador karreta hotu hotu liu-liu instituisaun publika sira atu halo redus ba movimentu karreta hanesan iha sabadu ho domingu mak la servisu karreta labele lao,” PM Xanana hateten.

Desizaun nee sei foti tanba bainhira funu hotu mos sira sei konstrui fali buat neebe sira destroi ona lori tempu naruk no foin bele produs fali mina atu bele lori mai.

Aleinde nee iha Konselhu Ministrus iha kuarta (01/04/2026) aprova deliberasaun neebe aprezenta hosi Ministru Petroleu no Rekursus Minerais, Francisco da Costa Monteiro, kona-ba autorizasaun ba despeza no abertura hosi prosedimentu aprovizionamentu ida ba akizisaun kombustível, ho autorizasaun despeza maizumenus dolar amerikanu milhaun 168,8 ba akizisaun litru gazoleu milhaun 80, nunee mos ba implementasaun prosedimentu aprovizionamentu liu-hosi ajuste diretu urjente.

Desizaun ida-nee ho objetivu atu garante estabelesimentu rezerva seguransa ida ho autonomia too tinan nee nia rohan, hanesan antesipasaun karik akontese falta kombustível neebe makaas liu tanba prolongamentu hosi konflitu iha Mediu Oriente.

Aleinde nee Primeiru Ministru mos informa ba Prezidente Republika kona-ba avaliasaun servisu iha RAEOA.

“Halo avaliasaun ba REAOA hodi koalia kedas ho sira koalia ho komunidade koalia ho intelektuais koalia ho setor privado mos partidu politiko katak imi tenke, iha finansas imi lao ladiak laiha relatoriu tenke kurizi lae Governu nunka tun mai iha nee.

Xefe Governu hatete, iha fali planeamentu iha la halo planu nune deit arbiru iha fali seluk halo monitorizasaun maibe lahalo no PNDS nee osan la hotu fila fali tenke haree didiak.

“Ba fali RAEOA husi kedas 2014 falta de kontrolu buat barak tebes iha deskordenasaun boot,” katak PM Xanana.

(eme)

Share it :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *